Gospodarka

Coraz częściej samorządy zadłużają się w parabankach – raport NIK

prawy.pl_images_nowe_rozne_a_z_n_nikNajwyższa Izba Kontroli w swoim raporcie wskazuje, że coraz więcej samorządów decyduje się na kosztowne kredytowanie inwestycji w tzw. parabankach,czyli pozabankowych instytucjach finansowych. Wynika to często z braku możliwości kredytowych danego samorządu w banku. NIK wskazuje również na konieczność wprowadzenia mechanizmów zabezpieczających samorządy przed wzrostem zadłużenia. A szczególnie przed niekontrolowanym zadłużaniem w instytucjach pozabankowych.

Jak napisała Najwyższa Izba Kontroli – Samorządy korzystały z operacji finansowych innych niż kredyty i pożyczki bankowe oraz emisja obligacji, ponieważ ich sytuacja finansowa często uniemożliwiała uzyskanie tradycyjnego finansowania bankowego. Operacje te pozwalały na obejście mechanizmów ostrożnościowych i pozyskanie środków na projekty unijne lub kontynuowanie rozpoczętych projektów inwestycyjnych. Jednak bardzo często korzystanie z usług tzw. parabanków wiązało się z ponoszeniem przez samorządy kosztów istotnie przewyższających koszty rynkowe i prowadziło do nadmiernego zadłużania, a w skrajnych wypadkach – do tzw. pętli zadłużania. Wynika to z faktu, że operacje te nie zawsze są przedstawiane w ewidencji księgowej i sprawozdawczości, pomimo że powinny być wykazywane jako zadłużenie z tytułu operacji mających cechy kredytu i pożyczki. Dzięki temu możliwe jest ukrycie faktycznych obciążeń związanych z zadłużeniem samorządów, a także nieuwzględnianie ich we wskaźnikach ostrożnościowych określonych w ustawie o finansach publicznych, które mają służyć ograniczeniu przyrostu zadłużenia samorządów. Występowanie takich zjawisk ma negatywny wpływ na jawność i przejrzystość finansów publicznych.

Dlatego Najwyższa Izba Kontroli zarekomendowała również wprowadzenie następujących rozwiązań:

Ograniczenie przy konstrukcji budżetu samorządów możliwości bilansowania części operacyjnej budżetu nierozliczonymi kredytami, pożyczkami i papierami wartościowymi z lat ubiegłych.
Wdrożenie mechanizmów pozwalających na bieżące monitorowanie zaciągania przez samorządy zobowiązań wynikających z niestandardowych operacji finansowych. Wzrost zadłużenia samorządów z wykorzystaniem niestandardowych operacji finansowych powinien podlegać takim samym procedurom, jakie obowiązują samorządy przy zaciąganiu kredytów lub pożyczek (na cele, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2-4 ufp), łącznie z obowiązkiem zasięgania opinii RIO dotyczącej możliwości spłaty takiego zobowiązania.
Dodatkowo, w celu poprawy bezpieczeństwa finansowego i zapewnienia pełnej jawności działań, samorządy powinny przedstawić analizę ekonomiczną takiej operacji. Należy nałożyć na samorządy obowiązek ujawniania zobowiązań długoterminowych będących wynikiem niestandardowych operacji finansowych w notach do sprawozdań finansowych, co umożliwiłoby ich weryfikację przez RIO.
Rozważenie przywrócenia wskaźnika limitującego poziom długu uznawanego przez ustawodawcę za racjonalny.
Rozważenie zasadności umożliwienia samorządom otwierania rachunków w więcej niż jednym banku w celu ograniczenia ryzyka utraty środków na rachunku w przypadku upadłości banku.  Rozwiązanie takie ograniczone byłoby tylko do sytuacji wskazującej na pogorszenie się sytuacji ekonomiczno-finansowej banku, np. ustanowienia w nim zarządu komisarycznego.

Samorządy się coraz bardziej zadłużają. Składa się na to wiele przyczyn. Od niedostatecznego dofinansowania ze strony państwa na zadania zlecone – głównie edukację i służbę zdrowia po często niepotrzebne, za to gigantyczne „inwestycje unijne” które mają pokazać jak wspaniale działa samorząd. A po zbudowaniu tylko generują dodatkowe koszty. Wydaje się, że powyższe zmiany nawet jeśli nie zatrzymają zgubną dla samorządów politykę zadłużania się, to przynajmniej poważnie ją zastopują.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Kliknij, aby dodać komentarz

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra