Historia

Por. Wiktor Nowowiejski „Jeż” – żołnierz wyklęty z Mazur

historia_wiktornowowiejski6 grudnia 1946 r. w ubeckiej obławie zginął żołnierz podziemia niepodległościowego por. Wiktor Zacheusz Nowowiejski „Jeż”, partyzant AK i Zrzeszenia WiN. Miejsce jego pochówku pozostaje nieznane.

Przyszedł na świat 28 grudnia 1915 r. we wsi Zembrzus na Mazurach w drobnoszlacheckiej wielodzietnej rodzinie kultywującej patriotyczne tradycje. Jego dziad ze strony matki, Faustyn Zembrzuski, walczący w powstaniu styczniowym, spędził 15 lat na Syberii.

Po ukończeniu szkoły gminnej w Janowie uczył się w Seminarium Nauczycielskim w Mławie. W 1936 r. rozpoczął służbę wojskową w Szkole Podchorążych w Zambrowie. Po jej zakończeniu pracował jako nauczyciel w szkole podstawowej.

Jako kapral podchorąży otrzymał mobilizację do jednostki w Białej Podlaskiej. Brał udział w kampanii wrześniowej, trafił do niewoli. Po udanej ucieczce z obozu jenieckiego i powrocie do domu przystąpił z kolegami do organizacji tajnego nauczania, a wkrótce tworzenia struktur zbrojnego podziemia.

Wiosną 1942 r. cudem uniknął aresztowania. Ostrzeżony wcześniej, zaopatrzony w fałszywe dokumenty, zdołał uciec i ukrywał się w powiecie nidzickim.

Był członkiem Związku Walki Zbrojnej, w kwietniu 1943 r. został zaprzysiężony jako żołnierz Armii Krajowej pod pseudonimem „Jeż”. Jego zadaniem było pozyskiwanie poprzez siatkę informatorów wiadomości dla sztabu podokręgu „Olsztyn – Tuchola” AK.

Latem 1943 r. dołączył do oddziału partyzanckiego kierowanego przez Stefana Rudzińskiego ps. „Wiktor”, który wsławił się wieloma brawurowymi akcjami przeciwko Niemcom na terenie dawnych Prus Wschodnich. W jego szeregach likwidował posterunki niemieckiej żandarmerii i usuwał agentów współpracujących z okupantem.

Oprócz udziału w walkach partyzanckich organizował pomoc materialną, którą w pierwszym rzędzie otrzymywały rodziny, których mężowie i ojcowie przebywali w niewoli niemieckiej lub zostali wywiezieni na przymusowe roboty.

Na początku 1945 r. na teren, gdzie operowało zgrupowanie, wkroczyła Armia Czerwona. Oddział, w którym służył Nowowiejski, został rozwiązany.

W połowie marca 1945 r. na obszarze powiatu przasnyskiego została powołana do życia Samoobrona Społeczna, której zadaniem była obrona represjonowanych przez komunistów żołnierzy podziemia. Funkcję komendanta jednego z jej ośrodków objął Nowowiejski, który przyjął nowy pseudonim „Żuk”.

Do jego zadań należało prowadzenie wywiadu o aresztowanych i miejscach ich przetrzymywania, organizowanie bezpiecznych kwater, przygotowywanie fałszywych dokumentów oraz odbijanie aresztowanych.

Do jednej z najgłośniejszych akcji doszło w nocy z 2 na 3 czerwca 1945 r. w Mławie, gdzie z tamtejszego ubeckiego więzienia partyzanci uwolnili około 30 osób, przede wszystkim byłych żołnierzy i oficerów AK. W czasie walki zginęło trzech funkcjonariuszy UB. W akcji pościgowej poza UB i MO brali także udział żołnierze sowieccy z miejscowego garnizonu.

Po tych wydarzeniach „Jeż” rozlokował swoich ludzi w terenie, a sam wyjechał w okolice Nidzicy i pod zmienionym nazwiskiem podjął pracę w PGR. W listopadzie 1945 r. powrócił w rodzinne strony i objął dowództwo oddziału partyzanckiego wchodzącego w skład Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

Informacja o powrocie „Jeża” dotarła do PUBP w Przasnyszu, gdzie zapadła decyzja o jego schwytaniu. 6 grudnia 1946 r. oddział funkcjonariuszy UB wzmocniony przez pluton żołnierzy z 3. Pułku Ułanów Warszawskich dokonał obławy na jego rodzinną wieś – Zembrzus. Ranny podczas ucieczki, nie widząc szans na wyjście z obławy, odebrał sobie życie strzałem z pistoletu.

Jego ciała przewiezionego do siedziby UB w Przasnyszu, mimo próśb, nie wydano rodzinie. Nie wiadomo, gdzie został pochowany.

We wrześniu 2009 r. na terenie leśnej ścieżki rowerowej „Góry Dębowe” w Nadleśnictwie Przasnysz, w pobliżu miejscowości Zembrzus, odbyła się uroczystość poświęcenia pomnika Wiktora Zacheusza Nowowiejskiego.

Źródła: podziemiezbrojne.blox.pl, janowo.pl

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

31 komentarzy

31 Komentarzy

  1. Benedykt Rutkowski

    10 grudnia 2016 at 19:15

    Jeż był z okolic Przasnysz – Mława. A to nie Mazury tylko północne Mazowsze. Granica z Kurpiami.
    Nigdy Mława i Przasnysz nie należały do Mazur. Pozdrawiam. Benedykt Rutkowski

  2. Grazyna Spuhler

    22 lutego 2017 at 07:21

    Urology hospital in ahmedabad,

  3. Amparo Litwin

    22 lutego 2017 at 08:53

    Tustin dinnerware for rent

  4. Gabriel Baumli

    24 lutego 2017 at 02:23

    very nice publish, i definitely love this web site, keep on it

  5. Blake

    24 lutego 2017 at 03:59

    Really great visual appeal on this internet site, I’d rate it 10 10.EBestWebHost

  6. Patient Referral System Qatar

    4 marca 2017 at 19:16

    You made some decent points there. I looked on the internet for the issue and found most individuals will go along with with your website.

  7. bijuteri online toptan

    5 marca 2017 at 11:42

    There is noticeably a bundle to know about this. I assume you made certain nice points in features also.

  8. Hello! I just would like to give a huge thumbs up for the great info you have here on this post. I will be coming back to your blog for more soon.

  9. The next time I read a blog, I hope that it doesnt disappoint me as much as this one. I mean, I know it was my choice to read, but I actually thought youd have something interesting to say. All I hear is a bunch of whining about something that you could fix if you werent too busy looking for attention.

  10. kendi basina meme muayyenesi

    8 marca 2017 at 22:22

    Hello! I just would like to give a huge thumbs up for the great info you have here on this post. I will be coming back to your blog for more soon.

  11. The next time I read a blog, I hope that it doesnt disappoint me as much as this one. I mean, I know it was my choice to read, but I actually thought youd have something interesting to say. All I hear is a bunch of whining about something that you could fix if you werent too busy looking for attention.

  12. online shoe boutiques

    11 marca 2017 at 02:35

    Very very good blog publish. I definitely value this site. Keep writing!

  13. Youre so cool! I dont suppose Ive read anything like this before. So nice to find somebody with some original thoughts on this subject. realy thank you for starting this up. this website is something that is needed on the web, someone with a little originality. useful job for bringing something new to the internet!

  14. eiffel парфюмерия

    11 marca 2017 at 12:22

    Aw, this was a really nice post. In idea I would like to put in writing like this additionally – taking time and actual effort to make a very good article… but what can I say… I procrastinate alot and by no means seem to get something done.

  15. shop online boots

    12 marca 2017 at 06:31

    I’m extremely pleased to uncover this web site. I want to to thank you for your time due to this superb go through!! I definitely liked each bit of it and i also have you guide marked to examine out new items on your world wide web site

  16. айфел парфюми

    12 marca 2017 at 15:07

    The next time I read a blog, I hope that it doesnt disappoint me as much as this one. I mean, I know it was my choice to read, but I actually thought youd have something interesting to say. All I hear is a bunch of whining about something that you could fix if you werent too busy looking for attention.

  17. Faustino Conyer

    14 marca 2017 at 15:35

    An fascinating discussion is worth comment. I feel that it is best to write extra on this topic, it might not be a taboo subject however typically people are not sufficient to speak on such topics. To the next. Cheers

  18. Nice post. I learn something more challenging on different blogs everyday. It will always be stimulating to read content from other writers and practice a little something from their store. I’d prefer to use some with the content on my blog whether you don’t mind. Natually I’ll give you a link on your web blog. Thanks for sharing.

  19. You should take part in a contest for one of the best blogs on the web. I will recommend this site!

  20. House Keeping & Laundry Qatar

    19 marca 2017 at 02:28

    Youre so cool! I dont suppose Ive read anything like this before. So nice to find somebody with some original thoughts on this subject. realy thank you for starting this up. this website is something that is needed on the web, someone with a little originality. useful job for bringing something new to the internet!

  21. eyfel parfum

    20 marca 2017 at 19:55

    An impressive share, I just given this onto a colleague who was doing a little analysis on this. And he in fact bought me breakfast because I found it for him.. smile. So let me reword that: Thnx for the treat! But yeah Thnkx for spending the time to discuss this, I feel strongly about it and love reading more on this topic. If possible, as you become expertise, would you mind updating your blog with more details? It is highly helpful for me. Big thumb up for this blog post!

  22. online sandal shopping

    21 marca 2017 at 17:36

    I’m really pleased to uncover this site. I want to to thank you for your time due to this wonderful study!! I certainly liked every bit of it and i also have you guide marked to examine out new factors on your web internet site

  23. айфел парфюм

    21 marca 2017 at 21:17

    The next time I read a blog, I hope that it doesnt disappoint me as much as this one. I mean, I know it was my choice to read, but I actually thought youd have something interesting to say. All I hear is a bunch of whining about something that you could fix if you werent too busy looking for attention.

  24. айфел парфюм

    22 marca 2017 at 05:38

    Nice post. I learn something more challenging on different blogs everyday. It will always be stimulating to read content from other writers and practice a little something from their store. I’d prefer to use some with the content on my blog whether you don’t mind. Natually I’ll give you a link on your web blog. Thanks for sharing.

  25. айфел парфюм

    22 marca 2017 at 16:47

    WONDERFUL Post.thanks for share..more wait .. …

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra