Historia

Ferdynand Ossendowski – pisarz, podróżnik, antykomunista

ferdynandossendowskiPo wybuchu rewolucji październikowej stał się zdeklarowanym wrogiem szerzącego się w Rosji bolszewizmu. Poszukiwany przez policję polityczną musiał uciekać z kraju, co opisał w najgłośniejszym swoim dziele „Przez kraj ludzi, zwierząt i bogów”. By zyskać pewność co do śmierci „wroga ludu”, NKWD przeszukało jego grób.

Ferdynand Ossendowski przyszedł na świat 27 maja 1876 r. w miejscowości Lucyn na terenie dzisiejszej Łotwy. Od 1884 r. mieszkał wraz z rodziną w Kamieńcu Podolskim. Gimnazjum ukończył – po kolejnej przeprowadzce – w Petersburgu. Później studiował nauki matematyczno-przyrodnicze.

W tym czasie wziął udział w wyprawach naukowych na Kaukaz, nad Dniestr, nad Jenisej i w okolice jeziora Bajkał. Dotarł również do Chin, Japonii, na Sumatrę i do Indii. Wrażenia z Indii były podłożem dla jego pierwszej powieści pt. „Chmury nad Gangesem”.

Z powodu udziału w zamieszkach studenckich w 1899 r. musiał opuścić Rosję. Wyjechał do Paryża, gdzie kontynuował studia na Sorbonie. Po powrocie do Rosji został docentem Uniwersytetu Technicznego w Tomsku na Syberii. Po wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej w 1905 r. wysłano go do Mandżurii, gdzie prowadził badania geologiczne w poszukiwaniu surowców niezbędnych dla armii.

Za organizowanie w Charbinie protestów przeciw rosyjskim represjom w Królestwie Polskim został aresztowany i skazany na karę śmierci. Dzięki amnestii odsiedział tylko półtora roku. Jego książka o życiu w carskich tiurmach „W ludskoj pyli” zyskała pochwałę samego Lwa Tołstoja, natomiast jego samego naraziła na prześladowania ze strony rosyjskiej policji i cenzury.

Po uwolnieniu wyjechał do Kijowa, gdzie pracował na budowie, a później – w redakcji jednej z tamtejszych gazet. W 1909 r. został korespondentem, a następnie redaktorem polskojęzycznego „Dziennika Petersburskiego”. W chwili wybuchu I wojny światowej przebywał w Warszawie. We wrześniu 1914 r. trafił jako korespondent wojenny na front zachodni, gdzie przebywał przez blisko rok.

Po wybuchu rewolucji październikowej stał się zdeklarowanym wrogiem szerzącego się bolszewizmu. W czasie wojny domowej w Rosji czynnie współpracował z dowództwem „białych”, był m.in. doradcą admirała Aleksandra Kołczaka. Miał wówczas sprzedać Amerykanom tak zwane dokumenty Sissona, gdzie wykazywał w nich agenturalną działalność Lenina i jego współpracę z wywiadem niemieckim.

Powszechnie znany ze swojej antykomunistycznej postawy, po upadku Kołczaka poszukiwany przez policję polityczną (CzeKa), m.in. dzięki znajomości kilku języków, udało mu się przedostać z Rosji do Mongolii. Ucieczka trwała 1,5 roku. W stolicy Mongolii, Urdze, został doradcą barona Romana von Ungerna walczącego przy pomocy zorganizowanej przez siebie Azjatyckiej Dywizji Konnej z bolszewikami. Z Mongolii przedostał się do Chin, a następnie do Japonii, by ostatecznie dotrzeć do Nowego Jorku.

Na przełomie 1921/1922 ukazała się w języku angielskim jego najsłynniejsza książka pt. „Przez kraj ludzi, zwierząt i bogów”, w której opisał wspomnienia z ucieczki z ogarniętej chaosem rewolucji Rosji. Łącznie osiągnęła ona rekordową liczbę dziewiętnastu tłumaczeń na języki obce. Sam pisarz trafił na listę pięciu najbardziej czytanych autorów światowych.

Do Polski powrócił w 1922 r. W okresie międzywojennym zajmował się działalnością literacką, publikując kolejne powieści. W 1930 r. wydano biografię Lenina jego autorstwa, w której ideologa komunizmu poddał ostrej krytyce. Współpracował też z wieloma czasopismami np. z „Kurierem Warszawskim”, „Rzeczpospolitą”, „Światem”, „Słowem Polskim”, „Ilustrowanym Kurierem Codziennym”, „Płomykiem”.

W latach międzywojennych łączny nakład jego książek sięgnął 80 milionów egzemplarzy. Pod względem przekładów na języki obce zajmuje do dziś drugie miejsce po Henryku Sienkiewiczu.

Podczas niemieckiej okupacji zaangażował się działalność podziemną. Należał do konspiracyjnego Stronnictwa Narodowego, współpracował z Departamentem Oświaty Podziemnej Delegatury Rządu na Kraj.

Ostatnie miesiące życia spędził w Żółwinie na Mazowszu. 2 stycznia 1945 r. nagle źle się poczuł, następnego dnia został przewieziony do szpitala, gdzie zmarł. Tuż przed wkroczeniem Armii Czerwonej pochowany został na cmentarzu w Milanówku.

Po zajęciu tamtych terenów przez sowietów grób Ossendowskiego był pilnie poszukiwany. Po jego znalezieniu zwłoki pisarza zostały ekshumowane na rozkaz NKWD, które chciało się upewnić o jego śmierci.

W powojennej Polsce Ferdynand Ossendowski został objęty zakazem druku, a jego dzieła wycofywano ze szkół i bibliotek. Publikacje pisarza powróciły na półki dopiero po 1989 r.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

12 komentarzy

12 Komentarzy

  1. Linwood Shanley

    21 lutego 2017 at 16:06

    Easy Money

  2. Rosy Baskett

    21 lutego 2017 at 16:12

    Best Fashion Brands

  3. Jessie Kautz

    22 lutego 2017 at 08:40

    indie artist Interviews

  4. newtown hack

    11 marca 2017 at 11:30

    648900 987831Attractive part of content. I just stumbled upon your site and in accession capital to claim that I acquire in fact enjoyed account your blog posts. Any way Ill be subscribing to your feeds and even I achievement you get entry to constantly quickly. 753015

  5. economics tuition

    11 marca 2017 at 18:10

    159072 754756Real wonderful information can be found on web blog . 53028

  6. scr888 cara menang

    11 marca 2017 at 18:14

    606548 726410Cheers for this outstanding. I was wondering in the event you were thining of writing comparable posts to this one. .Keep up the fantastic articles! 818060

  7. newtown hack

    11 marca 2017 at 22:37

    769990 976198Hello, Neat post. Theres an problem together together with your site in internet explorer, may well check this? IE nonetheless may be the marketplace leader and a huge component to folks will omit your excellent writing because of this difficulty. 977994

  8. what google did to me

    16 marca 2017 at 08:51

    83311 451490Excellent post, thank you so significantly for sharing. Do you happen to have an RSS feed I can subscribe to? 304436

  9. Adult Chat Rooms

    19 marca 2017 at 05:42

    707598 876931Yesterday, while I was at work, my sister stole my iPad and tested to see if it can survive a thirty foot drop, just so she can be a youtube sensation. My iPad is now broken and she has 83 views. I know this is completely off topic but I had to share it with someone! 734906

  10. stanabol depot

    21 marca 2017 at 15:34

    768105 810984What others have stated and in some uncommon cases, suicide may occur. 587859

  11. Full Article

    29 marca 2017 at 10:39

    753795 972663extremely nice post, i certainly enjoy this fabulous web site, persist with it 257055

  12. click here for more info

    29 marca 2017 at 12:09

    733796 615209In todays news reporting clever journalists function their very own slant into a story. Bloggers use it promote their works and a lot of just use it for enjoyable or to stay in touch with pals far away. 722694

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra