Historia

Ostatni Żołnierz Wyklęty na Białostocczyźnie zginął w 1957 r.

Dziś mija 60. rocznica śmierci Stanisława Marchewki ps. „Ryba”, żołnierza AK, AKO i WiN, ostatniego partyzanta Białostocczyzny. Dzień jego śmierci jest symboliczną datą końca podziemia antykomunistycznego na tamtych terenach.

Stanisław Marchewka urodził się 15 listopada 1908 r. w Jeziorku koło Łomży. Ukończył trzy klasy tamtejszej szkoły powszechnej. W latach 1929-1931 odbył służbę wojskową w 18. pułku artylerii lekkiej w Ostrowi Mazowieckiej i tam ukończył szkołę podoficerską.

Podczas kampanii wrześniowej wziął udział w walkach, dowodząc plutonem artylerii w jednostce wchodzącej w skład Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew”. Dostał się do niewoli niemieckiej, z której zbiegł podczas transportu do obozu jenieckiego. Wrócił do domu i podjął działalność w podziemiu.

W 1940 r., razem ze swoim sąsiadami z Jeziorka, rodziną Rydzewskich, rozpoczął organizowanie konspiracji na terenie gminy Drozdowo. Przyjął pseudonim „Ryba” i został mianowany dowódcą miejscowego plutonu. Był żołnierzem Obwodu ZWZ-AK Łomża, początkowo placówki nr 8 (Piątnica-Jeziorko), następnie od września 1943 r. – dowódcą plutonu terenowego w Jeziorku.

Latem 1944 r., w okresie poprzedzającym oraz podczas trwania akcji „Burza”, był dowódcą plutonu w 33 pp. AK. W okresie tym dowodził akcjami, w trakcie których zdobywał zaopatrzenie dla oddziałów konspiracyjnych, likwidował patrole niemieckie, brał udział w walkach z wycofującymi się oddziałami Wehrmachtu.

Po rozbrojeniu oddziału przez jednostki Armii Czerwonej został skierowany wraz z innymi członkami podziemia do Ludowego Wojska Polskiego. Nie uznając władzy komunistów, zdezerterował wiosną 1945 r. i włączył się w struktury Armii Krajowej Obywatelskiej stworzonej w lutym 1945 r. rozkazem podpułkownika Władysława Liniarskiego „Mścisława”, komendanta Białostockiego Okręgu AK.

Awansowany do stopnia podporucznika, pełnił odtąd funkcję przewodnika walki czynnej Rejonu, adiutanta mjr. Jana Tabortowskiego „Bruzdy” oraz dowódcy jego osobistej ochrony. Od maja do lipca kierował 40-osobowym oddziałem partyzantów działającym na terenie gmin Drozdowo i Bożejewo.

Brał udział w wielu akcjach skierowanych przeciwko przedstawicielom systemu komunistycznego, z których najgłośniejszą był udział w opanowaniu Grajewa w nocy z 8 na 9 maja 1945 r., gdzie dowodził atakiem na gmach PUBP. Swą działalność kontynuował też w szeregach Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Za swą patriotyczną postawę był odznaczony Krzyżem Virtuti Militari V klasy i Krzyżem Walecznych.

W styczniu1946 r. opuścił szeregi konspiracji i osiedlił się w Łodzi, gdzie zajął się kupiectwem. Po ogłoszeniu amnestii ujawnił się w Łomży w kwietniu 1947 r. Przez następne lata starał się powrócić do normalnego życia.

Pod koniec 1952 r. został zmuszony do podjęcia współpracy z UB w celu odnalezienia swojego byłego dowódcy Jana Tabortowskiego. Odnalazł go, ujawniając mu plany bezpieki i pozostał w jego oddziale w konspiracji. Grupa ta operowała na pograniczu powiatów łomżyńskiego i grajewskiego. Po śmierci Tabortowskiego w sierpniu 1954 r. „Ryba” przejął nad nią dowództwo.

4 marca 1957 r., po zdradzie przez należącego do jego grupy Tadeusza Wysockiego, „Ryba” został zabity przez funkcjonariuszy bezpieki w schronie w Jeziorku. Pochowano go na cmentarzu parafialnym w Piątnicy koło Łomży.

W 2007 r. przy Szkole Podstawowej w Jeziorku odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą ppor. Stanisławowi Marchewce. W 2009 r. ostatni żołnierz podziemia antykomunistycznego z Białostocczyzny został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

Źródło i fot.: podziemiezbrojne.blox.pl

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

42 komentarze

42 Komentarzy

  1. Soroka

    4 marca 2017 at 12:50

    Kto go to zabił? ODP.: Siepacze ruskiego okupanta Polski!!!

  2. Augusto de Arruda Botelho

    16 marca 2017 at 15:54

    Wow! This blog looks just like my old one! It’s on a completely different topic but it has pretty much the same layout and
    design. Superb choice of colors!

  3. Gabrielle

    19 marca 2017 at 11:37

    Hey! This is my first visit to your blog! We are a collection of
    volunteers and starting a new initiative in a community in the same niche.
    Your blog provided us useful information to work on. You have done a wonderful job!

  4. Itamar Serpa Fernandes

    21 marca 2017 at 00:09

    Hey there just wanted to give you a quick heads up.
    The text in your content seem to be running off the screen in Chrome.
    I’m not sure if this is a formatting issue or something to do with web browser compatibility
    but I figured I’d post to let you know. The layout look great
    though! Hope you get the issue solved soon. Thanks

  5. Margaret

    21 marca 2017 at 01:41

    Appreciate the recommendation. Will try it out.

  6. forex trading automated

    21 marca 2017 at 05:36

    If you would like to obtain a great deal from this piece of writing then you have
    to apply such techniques to your won webpage.

  7. Beatriz

    21 marca 2017 at 06:11

    Appreciate the recommendation. Let me try it out.

  8. network marketing downline

    21 marca 2017 at 08:02

    Good way of explaining, and nice piece of writing to obtain information about my presentation subject, which i am going to convey in university.

  9. Itamar Serpa Fernandes

    21 marca 2017 at 09:50

    Pretty nice post. I just stumbled upon your weblog and wanted to say that I’ve really enjoyed
    surfing around your blog posts. In any case I will be subscribing to your feed and I hope you write again very soon!

  10. Malorie

    21 marca 2017 at 11:19

    It’s hard to find well-informed people on this topic, however, you seem like you know what you’re
    talking about! Thanks

  11. Brigitte

    21 marca 2017 at 11:26

    Hurrah! At last I got a webpage from where I can actually obtain helpful facts regarding my study and knowledge.

  12. Shelton

    21 marca 2017 at 11:43

    I know this site offers quality based articles or reviews
    and other stuff, is there any other web page which presents these
    information in quality?

  13. Shannon

    21 marca 2017 at 12:57

    What’s Going down i am new to this, I stumbled upon this I have found It absolutely useful and it has helped
    me out loads. I hope to contribute & help other users like its aided
    me. Good job.

  14. Sherri

    21 marca 2017 at 14:02

    Thanks , I’ve recently been searching for info approximately this subject for
    ages and yours is the best I’ve came upon so far.
    But, what in regards to the bottom line? Are
    you certain in regards to the source?

  15. Lon

    21 marca 2017 at 17:02

    Link exchange is nothing else however it is only placing the
    other person’s web site link on your page at appropriate place and other person will also do similar in favor of you.

  16. Mayra

    21 marca 2017 at 19:37

    Howdy! Do you use Twitter? I’d like to follow you if that
    would be ok. I’m undoubtedly enjoying your blog and look
    forward to new updates.

  17. Davida

    21 marca 2017 at 21:48

    Hi, I do think this is a great web site. I stumbledupon it
    😉 I will revisit yet again since i have book
    marked it. Money and freedom is the best way to change, may
    you be rich and continue to help other people.

  18. Rusty

    21 marca 2017 at 22:04

    you are in point of fact a just right webmaster.
    The site loading velocity is amazing. It kind of feels that you’re doing any unique trick.
    Furthermore, The contents are masterpiece.
    you have performed a great task on this topic!

  19. advisors stands

    22 marca 2017 at 13:36

    Aw, this was an incredibly good post. Taking the time and actual effort to generate a really good article… but what can I say… I put
    things off a lot and don’t manage to get nearly anything done.

  20. networking financial advisors

    23 marca 2017 at 08:11

    If you are going for most excellent contents
    like myself, simply pay a visit this website every day because it
    gives quality contents, thanks

  21. Julianne

    23 marca 2017 at 12:29

    Hello, i feel that i noticed you visited my blog thus i came to return the desire?.I am attempting to to find things
    to improve my web site!I guess its adequate to
    use some of your ideas!!

  22. Darrin

    23 marca 2017 at 12:53

    Pretty! This was a really wonderful post. Many thanks for providing this info.

  23. Kattie

    23 marca 2017 at 14:11

    Nice post. I was checking constantly this blog and I am impressed!

    Very helpful info specially the last part 🙂 I care for such information much.
    I was seeking this particular information for a long time.
    Thank you and good luck.

  24. cure viral infections

    23 marca 2017 at 17:35

    Howdy! I could have sworn I’ve been to this blog before but after checking through
    some of the post I realized it’s new to me. Anyways, I’m definitely delighted I
    found it and I’ll be bookmarking and checking back frequently!

  25. advisors available

    24 marca 2017 at 03:17

    I believe that is among the so much significant info for me.

    And i’m glad reading your article. However want to commentary on few common things, The site style is ideal, the articles is really great
    : D. Good task, cheers

  26. Weldon

    24 marca 2017 at 10:47

    I don’t know whether it’s just me or if perhaps everybody else experiencing issues
    with your site. It appears as if some of the written text on your posts are running off the screen. Can someone else please provide feedback and let me know if this is happening
    to them too? This may be a issue with my browser because I’ve had this happen previously.
    Appreciate it

  27. Dianne

    24 marca 2017 at 17:57

    Does your blog have a contact page? I’m having a tough time locating it
    but, I’d like to send you an e-mail. I’ve got some recommendations for your blog you might be interested in hearing.
    Either way, great site and I look forward to seeing
    it grow over time.

  28. Itamar Serpa Fernandes

    24 marca 2017 at 18:22

    Excellent web site you have got here.. It’s hard to find quality writing like yours these days.
    I seriously appreciate people like you! Take care!!

  29. harbor bacteria

    24 marca 2017 at 21:31

    Hi! Do you know if they make any plugins to assist with Search Engine Optimization?
    I’m trying to get my blog to rank for some targeted
    keywords but I’m not seeing very good gains.
    If you know of any please share. Many thanks!

  30. Mason

    25 marca 2017 at 01:55

    Thanks very interesting blog!

  31. Minda

    25 marca 2017 at 05:21

    I don’t know whether it’s just me or if perhaps everyone else encountering problems with your site.
    It seems like some of the written text on your posts are
    running off the screen. Can someone else please comment and let me know if
    this is happening to them too? This may be a issue with my web browser
    because I’ve had this happen before. Kudos

  32. lottery system

    25 marca 2017 at 05:35

    Today, I went to the beach with my children. I found a sea shell and gave it to
    my 4 year old daughter and said „You can hear the ocean if you put this to your ear.” She put the shell to her
    ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched
    her ear. She never wants to go back! LoL I know this is completely off topic but I had to tell someone!

  33. book recordings

    25 marca 2017 at 12:30

    Simply wish to say your article is as astonishing.
    The clarity in your post is just great and i could
    assume you’re an expert on this subject. Well with
    your permission let me to grab your RSS feed to keep up to date with
    forthcoming post. Thanks a million and please carry on the rewarding work.

  34. Egli Diana Pinto

    25 marca 2017 at 14:13

    I am in fact delighted to read this weblog posts
    which includes lots of useful facts, thanks for providing these statistics.

  35. financial advisor

    25 marca 2017 at 22:02

    You need to be a part of a contest for one of the greatest sites on the net.
    I’m going to recommend this web site!

  36. diet plan

    26 marca 2017 at 00:17

    Wow, fantastic blog format! How long have you ever been running a blog for?
    you make blogging glance easy. The full glance of your website is magnificent, let
    alone the content!

  37. credit card numbers

    26 marca 2017 at 05:33

    Just desire to say your article is as surprising.
    The clearness in your put up is just excellent and i could suppose you are a
    professional in this subject. Fine with your permission allow me to grasp your feed to stay updated with
    impending post. Thank you one million and please carry on the enjoyable work.

  38. Wyatt

    26 marca 2017 at 08:42

    Highly energetic article, I enjoyed that a lot. Will there be a part 2?

  39. forex game

    26 marca 2017 at 09:02

    Fantastic blog! Do you have any tips for aspiring writers?
    I’m hoping to start my own blog soon but I’m a little lost on everything.

    Would you recommend starting with a free platform like WordPress or go for a paid option? There are so
    many options out there that I’m totally overwhelmed ..

    Any recommendations? Bless you!

  40. Marina

    27 marca 2017 at 11:49

    I don’t even know the way I ended up here,
    however I assumed this publish was once great.
    I don’t recognise who you might be however certainly you are going to
    a well-known blogger for those who are not already. Cheers!

  41. Egli Diana Pinto

    27 marca 2017 at 16:39

    I always used to study article in news papers but now as I am a user of
    net therefore from now I am using net for content, thanks to web.

  42. corrupt financial advisors

    28 marca 2017 at 13:07

    This is really interesting, You’re a very skilled blogger.

    I’ve joined your feed and look forward to seeking more of your fantastic post.
    Also, I’ve shared your site in my social networks!

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra