Historia

Alianci unieszkodliwili niemiecką broń dzięki dwóm Polakom

Wiosną 1943 r. działacz organizacji „Miecz i Pług” Augustyn Träger i jego syn Roman zdobyli informacje na temat rakiet V-1 i V-2 testowanych w ośrodku badawczym w Peenemünde. Umożliwiły one przeprowadzenie nalotów przez lotnictwo brytyjskie, co miało to istotny wpływ na dalsze losy II wojny światowej.

Augustyn Träger przyszedł na świat 25 sierpnia 1896 r. w Kalnicy Dolnej na Podkarpaciu. Pochodził z rodziny mieszanej – ojciec Joseph był Austriakiem, matka Helena – Polka, wychowywała dzieci w duchu polskiego patriotyzmu. Podczas I wojny światowej służył w armii austriackiej, a potem w Legionach Piłsudskiego.

W II RP był pracownikiem operacyjnym II Oddziału Sztabu Generalnego Wojska Polskiego odpowiadającego za wywiad. Miejscem jego działań operacyjnych był Górny Śląsk. Zdekonspirowany przez Niemców i uznany za persona non grata, musiał opuścić te tereny w 1928 r. Jeszcze przed wybuchem II wojny światowej rozpracowywał agenturę dywersantów niemieckich w Bydgoszczy.

Jesienią 1939 r. został członkiem organizacji konspiracyjnej „Miecz i Pług”, w której sprawował funkcje szefa wywiadu. Wykorzystując swoje austriackie pochodzenie, na potrzeby konspiracji przyjął obywatelstwo niemieckie. Organizował struktury pomorskiego oddziału „Miecza i Pługa”. Jego dom był centralą tej organizacji na Pomorzu.

W 1941 r. do działalności konspiracyjnej wprowadził swojego syna z pierwszego małżeństwa, Romana, mieszkającego z matką we Wrocławiu. Po zaprzysiężeniu wykonywał on zadania na terenie III Rzeszy. Rozpracowywał m.in. rozmieszczenie niemieckich umocnień w rejonie Wrocławia Śródmieścia oraz fabrykę bombowców nurkujących Ju-87.

Po wybuchu wojny Roman Träger został wcielony do Wehrmachtu, od wiosny 1943 r. pełnił służbę w formacji stacjonującej na bałtyckiej wyspie Uznam. Jako elektrotechnik zajmował się naprawami sprzętu w tajnym ośrodku doświadczalnym w Peenemünde.

Podczas służby udało mu się uzyskać szczegółowe informacje dotyczące przeprowadzanych tam testów broni rakietowej V-1 i V-2 oraz próbki paliwa. Po sporządzeniu szczegółowego raportu przekazał go ojcu, a ten, po przedostaniu się do Warszawy w maju 1943 r., dostarczył go do centrali wywiadu Armii Krajowej.

Kopia dokumentów trafiła do rządu Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie, który przekazał go komórce wywiadowczej wojska brytyjskiego. W efekcie alianci dokonali udanego nalotu na zakłady lotnicze w Peenemünde w nocy z 17 na 18 sierpnia 1943 r. w ramach operacji „Kusza” (ang. Operation Crossbow). Dzięki temu na pewien czas udało się powstrzymać szybki rozwój niemieckiego przemysłu rakietowego.

Po rozbiciu przez Niemców struktur „Miecza i Pługa” siatka wywiadowcza Augustyna Trägera weszła we wrześniu 1943 r. w struktury AK i przyjęła kryptonim „Bałtyk-303”. Stała się tym samym częścią pomorskiej siatki wywiadowczej „Bałtyk”, powiązanej z siatką „Lombard”, odpowiedzialną za obserwację niemieckiej aktywności w okolicach Bydgoszczy, Szczecina i Polic.

W lutym 1945 r. Augustyn Träger został aresztowany przez NKWD pod zarzutem współpracy z gestapo. Miesiąc później przewieziono go do Poznania i przekazano UB. Jego sprawę umorzono w lipcu 1946 r.

Augustyn Träger zmarł w 22 kwietnia 1957 r., został pochowany na cmentarzu św. Wincentego à Paulo w Bydgoszczy. Roman Träger pracował po wojnie jako konstruktor, zmarł 21 marca 1957 r., spoczął na Cmentarzu Nowofarnym w tym samym mieście.

Wkład Augustyna Trägera i jego syna w walkę z nazistowskimi Niemcami był w powojennej Polsce przez długi czas niedoceniany i szerzej nieznany. Dopiero po upadku PRL doczekali się należnej im pamięci. W sierpniu 2003 r., na ścianie kamienicy nr 10 na Wełnianym Rynku, przy której mieszkali, wmurowano upamiętniającą ich tablicę.

Źródło: nowosci.com.pl
Na zdjęciu: Roman i Augustyn Trägerowie, fot. zbiory Dariusza Pietruchy

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

8 komentarzy

8 Komentarzy

  1. Richard Bibler

    25 maja 2017 at 11:31

    I think this internet site has very good indited articles articles.

  2. Diet pills

    1 czerwca 2017 at 21:45

    Very useful.

  3. Tyrell

    14 czerwca 2017 at 05:39

    Gracias por exponer este tema tan valioso. Estoy segura que servirá a muchas personas en todo el mundo.

  4. Migdalia Momon

    29 czerwca 2017 at 05:37

    debt consolidation loans

  5. Jesse Grillo

    6 lipca 2017 at 01:44

    I have been looking everywhere for this! did you know there’s manhattan beach company that provides beyond expentations real estate agent print structures plus search engine optimization advertising structures?

  6. Chanda Dildine

    7 lipca 2017 at 01:15

    Wow, incredible blog format! How long have you ever been running a blog for? you make blogging glance easy. The total look of your web site is magnificent, as neatly as the content material!

  7. Rubin Haycock

    14 lipca 2017 at 19:17

    With havin so much written content do you ever run into any issues of plagorism or copyright infringement? My site has a lot of exclusive content I’ve either created myself or outsourced but it looks like a lot of it is popping it up all over the web without my agreement. Do you know any techniques to help protect against content from being ripped off? I’d definitely appreciate it.

  8. very nice post, i certainly love this website, keep on it

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra