Historia

Śląski Zagłoba

60 lat temu zmarł Jakub Kania, nazywany Śląskim Zagłobą pisarz ludowy, działacz kulturalny i narodowy walczący z germanizacją.

Urodził się 11 lipca 1872 r. w Siołkowicach Starych na Opolszczyźnie. Uczył się w szkole elementarnej, a następnie przez trzy lata uczęszczał do szkoły rolniczej w Opolu. W 1889 r. przerwał naukę, aby zająć się pracą na roli w gospodarstwie ojca.

W 1892 r. rozpoczął służbę wojskową w garnizonie pruskim w Prudniku. Poznał wówczas emerytowanego nauczyciela Jakuba Robotę, który rozbudził w nim aktywną postawę narodową. Wkrótce Kania nawiązał współpracę z „Gazetą Opolską”, której został korespondentem. Później publikował w wielu innych pismach, m.in. w zaangażowanym w walkę z germanizacją „Katoliku”.

Po powrocie do rodzinnej wsi działał w filii Towarzystwa Polsko-Katolickiego „Oświata”. Organizował imprezy kulturalne, podczas których wygłaszano odczyty, deklamowano wiersze oraz grano przedstawienia teatralne.

Sam Kania był również silnie zaangażowany w rozwój kultury ludowej, na potrzeby amatorskiego teatru pisał scenariusze sztuk. Był także bardzo dobrym publicystą, w swych tekstach krytykował tych, którzy ulegali germanizacji oraz nie zachowywali polskich obyczajów i języka.

W 1898 r. został oddelegowany na uroczyste odsłonięcie pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie. W stolicy spotkał Henryka Sienkiewicza, którego uważał za jednego ze swych mentorów. Za nielegalny wyjazd został ukarany grzywną.

W 1903 r. podczas uroczystości państwowych ukrył sztandar miejscowego pruskiego związku weteranów, za co został skazany na pół roku więzienia. W 1914 r. wraz z wybuchem I wojny światowej został posądzony o zdradę stanu i ponownie aresztowany, jednak wkrótce został zwolniony.

Zmobilizowany w 1916 r. został skierowany na front zachodni i walczył we Francji. Po wojnie wrócił do Siołkowic, gdzie zaangażował się w pracę polityczną. Uczestniczył w delegacjach wysyłanych do Wojciecha Korfantego i ówczesnego premiera Rządu RP Wincentego Witosa.

Przemawiał na wiecach, brał udział w akcji plebiscytowej. Podczas manifestacji chłopskiej w Opolu w dniu 2 maja 1920 r. został dotkliwie pobity przez niemieckich bojówkarzy.

W 1921 r. wziął udział w III powstaniu śląskim. Po podziale Górnego Śląska otrzymał propozycję przeniesienia się do Polski, do poznańskiego, na równoważne gospodarstwo, ale z niej nie skorzystał. Wrócił do rodzinnej miejscowości i zajął się pracą na roli.

W 1926 r. znalazł się w sejmiku powiatowym z ramienia Polsko–Katolickiej Partii Ludowej. W czasie II wojny światowej rozpaczliwie walczył o zachowanie polskości w swojej wiosce i najbliższym otoczeniu.

Po zakończeniu okupacji zaangażował się ponownie w działalność społeczno-kulturalną i pisarską. Działał w Samopomocy Chłopskiej, zbierał składki na pomnik Czynu Powstańczego na Górze św. Anny, publikował w „Śląskim Kalendarzu Katolickim”.

Zmarł 3 grudnia 1957 r. w rodzinnych Siołkowicach, gdzie został pochowany. W 1975 r. odsłonięto tu jego pomnik. Za zasługi został uhonorowany Krzyżem Komandorskim Odrodzenia Polski.

Źródła: wodip.opole.pl, swierkle.pl

Jeżeli podobają Ci się materiały publicystów portalu Prawy.pl wesprzyj budowę Europejskiego Centrum Pomocy Rodzinie im. św. Jana Pawła II poprzez dokonanie wpłaty na konto Fundacji SOS Obrony Poczętego Życia: 32 1140 1010 0000 4777 8600 1001. Pomóż leczyć ciężko chore dzieci.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

6 komentarzy

6 Komentarzy

  1. Marian

    3 grudnia 2017 at 10:02

    Szlachetny człowiek. Wielki patriota. Chwała bohaterom!
    https://www.youtube.com/watch?v=gMNgQynmhoo

  2. fakt prawdziwy (?)

    3 grudnia 2017 at 10:42

    Mam pytanie, chyba zasadne i ważne – CZY W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ BYŁ PRZEZ NIEMCÓW GNĘBIONY I NISZCZONY? Słyszałem, że na Śląsku i w Wielkopolsce w czasie okupacji Niemcy mordowali i więzili działaczy narodowych, harcerskich, ludowych i byłych powstańców. Czy w przypadku tego polaka również tak było? Nic nie ma o tym w artykule.

    • Marian

      3 grudnia 2017 at 11:33

      google nie gryzie: http://swierkle.pl/394/patronowie_ulic_ulica_jakuba_kani.html
      Masz mu za złe, że nie zginął?

      • fakt prawdziwy (?)

        4 grudnia 2017 at 09:19

        Panie Marianie – DZIĘKUJĘ!!!!!!! za podesłanie większej biografii Pana Jakuba Kani!! Autor powyższego artykułu o Polaku na Śląsku i Jego skomplikowanym, a jednocześnie prostym i konkretnym życiu, nie opisał czasów II wojny i okresu komuszego i tyle. A jak pisać to pisać całą prawdę, bo jedynie ona jest ciekawa, jak Pan, Panie Marianie o tym wie, zapewne. Przecież wielu Polaków ze Śląska, Warmii i Mazur, Pomorza i Wielkopolski było wcielonych do niemieckiej armii, w czasie II wojny, którą jako państwo i naród przegraliśmy. A po jej oficjalnym zakończeniu na terenach w/w ludzie ci byli bardzo mocno szykanowani przez władzę niby „polską”, to jednak komunistyczną z nadania i pod protektoratem Rosji Bolszewickiej. Dlaczego Pan od razu zareagował, hmm!! jak to określić delikatnie i bez urazy – insynuacją, że Bohater tej, nie do końca pełnej biografii powinien, według mnie był zginąć? I dlaczego werbalna agresja jest w Panu w formie „google nie gryzie”. Jestem pewien, że podobnych życiorysów jest bardzo dużo, wartych powieści, filmów i seriali TV. Jeszcze raz DZIĘKUJĘ za poszerzoną biografię i mam uwagę, do Autora pana Pawła Brojka, aby na przyszłość jak będzie pisał artykuł o kimś, to proszę pisać całość, wszystko, aby nie było nieporozumień, jak wynika z wpisu „Pana Mariana”, do mojego zapytania. Pozdrawiam!

  3. website

    12 grudnia 2017 at 09:49

    Hey, what do you feel around mesothelioma cancer lawyer? Extremely great issue, isn’t it?

  4. Merideth Arano

    14 grudnia 2017 at 12:22

    Hello there, just became aware of your blog through Google, and found that it’s truly informative. I’m gonna watch out for brussels. I’ll appreciate if you continue this in future. Numerous people will be benefited from your writing. Cheers!

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra