Kultura i historia

Śmiertelnie ugodzony nożem. Rocznica zabójstwa prezydenta Łodzi

14 marca 1927 r., w Wielki Czwartek, udając się do swych zajęć urzędowych, śmiertelnie ugodzony nożem został Marian Cynarski – endek, działacz społeczny, drugi z kolei prezydent miasta Łodzi po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.

Marian Cynarski urodził się 21 kwietnia 1880 r. w Warszawie. Ukończył tamtejsze V Gimnazjum, a następnie w 1902 r. studia prawnicze na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim. Praktykę odbył w tamtejszym Sądzie Okręgowym.

Od 1906 r. pracował w Żyrardowie jako zastępca sędziego śledczego. Brał też czynny udział w życiu społeczno-narodowym, założył Towarzystwo Artystyczno-Literackie i był współzałożycielem Klubu Narodowego.

Jego działalność na patriotyczna nie podobała się władzom rosyjskim, więc w 1907 r. został przeniesiony do Sądu w Radomiu, gdzie również był zastępcą sędziego śledczego. W 1910 r. wyjechał do Rosji do guberni stawropolskiej, a następnie permskiej, by tam pracować jako sędzia śledczy.

W 1917 r. przeniósł się do Petersburga, gdzie był naczelnikiem biura Głównego Komitetu Polskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny. Po powrocie do Polski w lipcu 1918 r. został mianowany przez Radę Regencyjną sędzią śledczym miasta Łodzi.

Rok później został sędzią Sądu Okręgowego w tym mieście i piastował ten urząd do momentu wyboru na prezydenta miasta, co nastąpiło w 1923 r. Za czasów jego rządów otwarto w Łodzi Miejski Kinematograf Oświatowy i Miejską Galerię Sztuki. Rozpoczęto budowę Parku Ludowego na Zdrowiu.

Zasiadał w zarządach Towarzystwa Prawniczego, Polskiego Klubu Artystycznego, Polskiej Macierzy Szkolnej, Łódzkiego Towarzystwa Elektrycznego. Był honorowym członkiem łódzkiego oddziału Ligi Morskiej i Rzecznej. Ponadto wykładał w gimnazjach żeńskich historię Polski, psychologię, logikę i prawoznawstwo.

Związany z endecją, należał do Obozu Wielkiej Polski, był wiceprezesem Klubu Narodowego. Wchodził też w skład Rady Naczelnej Związku Ludowo-Narodowego oraz prezesował łódzkim strukturom tej partii.

14 kwietnia 1927 r. prezydent Cynarski został zamordowany u progu swojego mieszkania przy ul. Andrzeja 4. Przeprowadzona sekcja zwłok wykazała uszkodzenie jelit, przecięcie naczyń krwionośnych. Rana była tak głęboka, że sięgała kręgosłupa.

Zabójcą okazał się bezrobotny brukarz Adam Walaszczyk, który popełnioną przez siebie zbrodnię motywował chęcią zemsty. W czasie procesu zeznał, że kilkakrotnie był u prezydenta z prośbą o pracę, jednak za każdym razem spotykał się z odmową. Ostatecznie sąd skazał go na karę śmierci, a jego wspólnika, Kazimierza Rydzewskiego, na dożywocie.

Prezydent Marian Cynarski spoczął w kwaterze zasłużonych w katolickiej części Starego Cmentarza przy ul. Ogrodowej w Łodzi.

Fot. NAC

Jeżeli podobają Ci się materiały publicystów portalu Prawy.pl wesprzyj budowę Europejskiego Centrum Pomocy Rodzinie im. św. Jana Pawła II poprzez dokonanie wpłaty na konto Fundacji SOS Obrony Poczętego Życia: 32 1140 1010 0000 4777 8600 1001. Pomóż leczyć ciężko chore dzieci.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Kliknij, aby dodać komentarz

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra