Kultura i historia

Rocznica śmierci mjr. NSZ Władysława Kołacińskiego „Żbika”

wladyslawkolacinskiMjr Władysław Kołaciński „Żbik” – partyzant Narodowej Organizacji Wojskowej, dowódca jednego z oddziałów Brygady Świętokrzyskiej NSZ. Uratował życie, bo w porę wydostał się z okupowanego przez sowietów kraju i wyjechał do USA. Do Polski wrócił dopiero w 1989 r.

 

Urodził się 10 marca 1911 r. we wsi Piekary w powiecie piotrkowskim, w wielodzietnej rodzinie chłopskiej. Po ukończeniu szkoły w Woźnikach wyjechał do Łodzi, gdzie uczył się w gimnazjum mechanicznym. W latach 1932-1935 odbył służbę wojskową w Marynarce Wojennej na ORP „Burza”, a następnie podjął pracę w Polskich Liniach Lotniczych LOT w Rumi.

Podczas kampanii wrześniowej walczył w obronie Wybrzeża w szeregach III Kolumny Samochodowej na Oksywiu. W połowie września dostał się do niewoli niemieckiej, z której udało mu się wydostać po kilku miesiącach. Po powrocie w rodzinne strony w czerwcu 1940 r. wstąpił do konspiracji.

Jako członek Narodowej Organizacji Wojskowej przyjął pseudonim „Żbik”. Sprawnie rozbudowywał struktury podziemne, po kilku miesiącach był już komendantem w trzech gminach – we wrześniu 1940 r. w gminie Woźniki, a następnie w Parzniewicach i Krzyżanowie. Gdy jeden z jego braci, Józef, został zatrzymany przez gestapo i wywieziony do Oświęcimia, z obawy przed podobnym losem przeniósł się do Częstochowy.

Po rozłamie w NOW Kołaciński znalazł się w Narodowych Siłach Zbrojnych. W 1943 r. objął funkcję komendanta Akcji Specjalnej powiatu włoszczowskiego NSZ, a następnie Komendy Okręgu VI Częstochowskiego. Brał udział w akcjach w Kielcach, Częstochowie i Koniecpolu, m.in. przeprowadzając konfiskaty w majątkach zarządzanych przez Niemców.

W lipcu 1943 r.  aresztowany przez gestapo i osadzony w więzieniu w Częstochowie, został poddany ciężkiemu śledztwu. Miesiąc później włączono go do transportu wiozącego więźniów do Oświęcimia, z którego w brawurowy sposób udało mu się zbiec.

Po odzyskaniu sił powrócił do konspiracji. Od września 1943 r. był dowódcą jednego z większych oddziałów partyzanckich NSZ na Kielecczyźnie. Zasłynął wówczas licznymi akcjami przeciwko Niemcom, zwalczał też pospolity bandytyzm.

W czerwcu 1944 r. oddział „Żbika” został włączony w skład 204. pułku piechoty NSZ, a następnie Brygady Świętokrzyskiej. Jako dowódca 4. kompanii I batalionu uczestniczył w wielu akcjach Brygady wymierzonych zarówno przeciwko Niemcom, jak też komunistycznym partyzantom.

Po wejściu Armii Czerwonej w styczniu 1945 r. rozwiązał oddział, jednak odtworzył go kilka miesięcy później i dowodził nim do września, kiedy to podjął decyzję o ostatecznym jego rozformowaniu.

Poszukiwany przez NKWD i UB przedostał się za granicę do Niemiec do II Korpusu gen. Andersa, a następnie znalazł się w szeregach Polskich Kampanii Wartowniczych na terenie amerykańskiej strefy okupacyjnej Niemiec. W 1950 r. przeniósł się na stałe do Stanów Zjednoczonych, gdzie działał w wielu organizacjach polonijnych i charytatywnych.

Do kraju po raz pierwszy od zakończenia wojny przybył dopiero w 1989 r. Na stałe powrócił w 1995 r. i zamieszkał w Płocku. Zmarł 8 listopada 1995 r., pochowany został w grobie rodzinnym na cmentarzu parafialnym w Bogdanowie w pow. piotrkowskim.

opr. Paweł Brojek
Źródło: piotrkowtrybunalski.naszemiasto.pl

© WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Jeżeli podobają Ci się materiały publicystów portalu Prawy.pl wesprzyj budowę Europejskiego Centrum Pomocy Rodzinie im. św. Jana Pawła II poprzez dokonanie wpłaty na konto Fundacji SOS Obrony Poczętego Życia: 32 1140 1010 0000 4777 8600 1001. Pomóż leczyć ciężko chore dzieci.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

5 komentarzy

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra