Kultura i historia

Józef Chociszewski – „najpracowitszy Wielkopolanin”

jozefchociszewskiRedaktor, wydawca, pisarz. Znany ze swej pracowitości i nieugiętej postawy wobec zaborcy, był oddanym sprawie polskiej działaczem narodowym, której pozostał wierny do końca. Powszechnie szanowany i ceniony, ostatnie chwile życia spędził w osamotnieniu i niedostatku.

Józef Chociszewski przyszedł na świat 28 lutego 1837 r. w Chełście w Wielkopolsce, w rodzinie nauczyciela ludowego. Uczył się w gimnazjum w Trzemesznie, gdzie organizował tajne kółka samokształceniowe, był członkiem Towarzystwa Tomasza Zana. Pracował jako korektor w redakcji „Dziennika Poznańskiego”.

Później wyjechał na Śląsk do Cieszyna, gdzie współredagował lokalne gazety, m.in. „Gwiazdkę Cieszyńską”. Zmuszony przez władze austriackie do opuszczenia miasta, zamieszkał w Pielgrzymowicach u Karola Miarki. Po przeprowadzce do Chełmna objął redakcję „Nadwiślanina” i „Przyjaciela Ludu”.

Za zamieszczenie artykułu o Janie Kilińskim został w 1863 r. skazany na 2 lata więzienia. Po wyjściu na wolność powrócił do pracy jako redaktor, założył też własną księgarnię. W 1868 r. zainicjował wydawanie czasopisma „Katolik”, które rok później odstąpił Karolowi Miarce.

W 1969 r. osiadł w Poznaniu, początkowo prowadził tu własną księgarnię wysyłkową i wydawał popularne książki. Wśród wydawanych przez niego wtedy czasopism można wymienić: „Przyjaciel Dzieci i Młodzieży”, „Dzwon Wielkopolski”, „Przegląd Słowiański”, „Wielkopolanin”, „Gawędziarz Poznański” czy „Staszyc”.

W 1893 r. objął redakcję „Dziennika Kujawskiego” w Inowrocławiu. 2 lata później osiadł na stałe w Gnieźnie, gdzie został redaktorem naczelnym „Gazety Gnieźnieńskiej”. Po kilku miesiącach został zmuszony opuścić redakcję ze względu na antyniemiecki kurs, jaki nadał gazecie. Po raz kolejny założył swoją własną księgarnię i rozwinął na szeroką skalę działalność wydawniczą.

Prócz działalności wydawniczej zajmował się też pisaniem. Był autorem wielu popularnych książek, utworów teatralnych i artykułów. Opracował kilka elementarzy i podręczników. Wydawał książki z zakresu historii i literatury polskiej, a także liczne zbiory wierszy, pieśni i podań ludowych, a nawet gry towarzyskie i patriotyczne pocztówki.

Prowadził też ożywioną działalność społeczną jako organizator wielu stowarzyszeń kulturalno-oświatowych. Wygłaszał odczyty i przemówienia na zebraniach i wiecach. Jego dzieła podlegały częstym konfiskatom, jego samego zaś karano wielokrotnie grzywną lub aresztem – w sumie za murami więzień spędził 6 lat.

Powszechnie ceniony przez społeczeństwo, zyskał sobie miano „najpracowitszego Wielkopolanina”. Mimo to ostatnie chwile życia spędził w osamotnieniu i niedostatku. Zmarł 11 listopada 1914 r. w Gnieźnie, spoczął na tamtejszym Cmentarzu św. Krzyża.

Źródło: Wielkopolski Słownik Biograficzny, PWN, 1981, Edward Pieścikowski

Jeżeli podobają Ci się materiały publicystów portalu Prawy.pl wesprzyj budowę Europejskiego Centrum Pomocy Rodzinie im. św. Jana Pawła II poprzez dokonanie wpłaty na konto Fundacji SOS Obrony Poczętego Życia: 32 1140 1010 0000 4777 8600 1001. Pomóż leczyć ciężko chore dzieci.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

12 komentarzy

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra