Reymontowskie Lipce, jako znak pierwotnych wartości

– Władysław Reymont pokazał jak ważny i niezaprzeczalny jest cykl przyrody w życiu ludzi, jak bardzo przyroda człowieka determinuje. O czym zdaje się nie pamiętać czytelnik z wielkiego miasta – pisze Edyta Piłat o autorze "Chłopów" – książki godnej premii Nobla.

 

Odwołując się do postaci Władysława Stanisława Reymonta – polskiego noblisty, którego proza charakteryzuje się ogromnym zróżnicowaniem – Ziemia obiecana, Fermenty, Komediantka, trzeba na początku powiedzieć, że wzrastał i pracował we wsi Lipce, które zostały nazwane od jego nazwiska Reymontowskie.

 

Noblista dokładnie przyjrzał się wsi polskiej, gdyż w niej żył. Będąc komediantem, przydrożnym aktorem – wiedzę humanistyczną, którą zdobywał, zawdzięczał uważnemu przypatrywaniu się światu. Znakomicie ją wykorzystał pisząc epopeję chłopską pt. Chłopi, za którą otrzymał w 1924 roku Nagrodę Nobla. Autor powieści pokazał jak ważny i niezaprzeczalny jest cykl przyrody w życiu ludzi, jak bardzo przyroda człowieka determinuje. O czym zdaje się nie pamiętać czytelnik z wielkiego miasta.
    

Umiejscowiony w bezczasie główny bohater powieści – gromada, zbiorowość chłopska, w której dostrzegamy, dzięki niezwykłemu talentowi Reymonta, różne typy ludzkich osobowości – imponuje swoją barwnością prozatorską. Wraz ze wszystkimi charakterami wszystkich społeczeństw. Przez to epopeja staje się niezwykła – nabiera charakteru mitu.

Mitu? Gdyby nie ilość drobiazgowo opisanych zwyczajów wiejskich, zmieniających się wraz z następującymi jedna po drugiej porami roku. Ta swoista retardacja sprawia, że Lipce znajdują się w centrum świata – „środku świata”. Dla mieszkańców wsi i dla czytelnika „środek świata” stanowi centrum, w który czytelnik czytając powieść bezkolizyjnie wchodzi, wracając do własnych korzeni.

Razem z Reymontem sięgamy do najstarszych wątków literackich. Są to: miłość, namiętności, zazdrość, solidarność chłopska. Te archetypiczne cechy ludzkie tworzą biologizm człowieka – jego podstawy, jakkolwiek ukryte w każdym z nas. Tworzą swoisty „Reymontowski western”.

Autor świadomie pokazuje model ludzkiego świata, gdzie są: rytmy i toki; jest przyroda, a w niej są: rodzenie się i umieranie – mechanizm niczym ze szwajcarskiego zegarka. Nazwijmy to zwykłym i naturalnym zrozumieniem świata przez autora powieści i przez czytelnika – zrozumieniem prawd danych od Boga.
    

Chłopi – to powieść modernistyczna – nowatorska, odważna, dlatego nie można zapomnieć o pozostałych nurtach Młodej Polski: symbolizmie – obrazowanym śmiercią głównego bohatera Boryny, impresjonizmie – w opisach tańców i obrzędów, realizmie – wyrażającym się w hierarchii wsi, naturalizmie, elementy którego obserwujemy w pierwotnym popędzie, instynkcie, erotyzmie, seksualizmie, miłości krótkotrwałej, zmiennej i natarczywej oraz w walce o byt, tu utożsamianej z walką o ziemię. Ponadto przyroda jest antropomorfizowana – posiada cechy ludzkie, jest żywą istotą, staje się bohaterem epopei.
    

Pod koniec należy zwrócić uwagę na język i narrację powieści, które zasługują na oddzielną uwagę, ze względu na ogromne nasycenie emocjonalizmem; sięga się do starych form językowych, jakich daremnie szukać wśród młodych autorów. Ale Reymont delikatnie i z wyczuciem, nie narzucając się swoją wielkością, waży elementy stylizacyjne, przez co bariera między czytelnikiem a dziełem staje się niedostrzegalna.
    

Ludzie są zrośnięci z ziemią, nie mogą się tego wyzbyć, będąc elementem całego cyklu przyrodniczego. Symbol związku człowieka z ziemią i przyrodą staje się dla Reymonta najważniejszy, co kunsztownie pokazuje swoim pisarstwem wielu pokoleniom młodych. Czytając nieprzemijalne dzieło pisarza, mamy świadomość, że jest to książka godna premii Nobla.

Edyta Piłat
fot. lipcereymontowskie.pl

Jeżeli podobają Ci się materiały publicystów portalu Prawy.pl wesprzyj budowę Europejskiego Centrum Pomocy Rodzinie im. św. Jana Pawła II poprzez dokonanie wpłaty na konto Fundacji SOS Obrony Poczętego Życia: 32 1140 1010 0000 4777 8600 1001. Pomóż leczyć ciężko chore dzieci.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

4 komentarze

4 Komentarzy

  1. Guiblw x

    1 maja 2020 at 09:36

    Weyqwh dxgryu US viagra sales

  2. cialis professional

    20 maja 2020 at 22:13

    Wunmiz unpwsb Buy pfizer viagra best place to buy cialis online reviews

  3. Esthervox

    14 lipca 2020 at 15:18

    Rmauyi xiyckc cvs pharmacy Oiszk

  4. Esthervox

    14 lipca 2020 at 15:20

    Rmauyi xiyckc cvs pharmacy Oiszk

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra