Kultura i historia

Produkcja komputerów w PRL

Już kilka lat po II wojnie światowej grupa matematyków, wykształconych przed wojną, powołała w PRL do życia państwowe instytuty zajmujące się rozwojem maszyn matematycznych i zakłady państwowe produkujące takie maszyny.

 

Prymat w rozwój przemysłu komputerowego, w tworzeniu programów i informatyki, od samego początku dzierżyli Amerykanie. Pierwsze, jeszcze bardzo drogie, komputery w amerykańskim przemyśle pojawiły się w latach 60.

Komuniści byli zainteresowani komputerami bo idealnie nadawały się one do wykorzystania w komunistycznej gospodarce centralnie planowanej, w której negowano mechanizmy rynkowe. Na przełomie lat 50 i 60 w PRL przygotowywano się do masowej produkcji elektronicznych maszyn cyfrowych.

Od 1956 roku wrocławskie zakłady ELWRO rozpoczęły produkcje komputerów. Od 1966 w zakładach tych ruszyła produkcja komputerów Odra – komputery Odra były zdecydowanie lepsze od rosyjskich komputerów Riad (czyli spiratowanych komputerów IBM). Połowa produkcji komputerów Odra była eksportowana do innych krajów socjalistycznych – gdy użytkownicy Odry kupowali nielegalne programy do tych komputerów, to serwisanci z zakładów produkcyjnych Odry blokowali możliwość użytkowania tych programów by producent Odry też i zarabiał na ooprogramowaniu. Ostanie Odry, produkowane do 1983 roku, wykorzystywała PKP nawet w 2010 roku.

Od 1964 roku zakłady zjednoczenia MERA rozpoczęły produkcje mikrokomputerów. Niezwykle znanym projektem był projekt mikrokomputera K-202. Pomimo entuzjazmu prasy, PRL nie dysponował możliwościami produkcyjnymi i nie był wstanie sprostać tańszej konkurencji z zachodu.

W 1967 rozwój myśli naukowo technicznej dotyczącej komputerów został zahamowany w PRL decyzją Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii ZSRR i Rady Ministrów ZSRR. Rosjanie zdecydowali, że we wszystkich ich koloniach będzie funkcjonował Jednolity System Elektroniczny Maszyn Cyfrowych. Został on przez Rosjan, w komputerach Riad, spiratowany z technologii IBM. Wymusiło to w krajach socjalistycznych zarzucenie prac nad krajowymi systemami.

Komputery wykorzystywano w PRL do centralnego planowania, ewidencji i rachunkowości. Istniały państwowe firmy świadczące dla innych państwowych firm usługi obliczeniowe – Zakłady Elektronicznej Techniki Obliczeniowej. Komputery w PRL wykorzystywano w kopalniach i elektrowniach, na kolei, w bankach i w statystyce.

Przeszkodą w produkcji komputerów w PRL była sama gospodarka socjalistyczna czyli przede wszystkim brak wolnego rynku, prywatnej przedsiębiorczości i mechanizmów rynkowych. Zapóźnienie cywilizacyjne bloku wschodniego wobec zachodu z roku na rok się powiększało. Dodatkowo przemysł komputerowy PRL produkował mniej nowoczesne części niż NRD czy Bułgaria lub Rumunia. Niska jakość produkcji w krajach socjalistycznych wynikała też z zacofania technologicznego i niskiej kultury produkcji. Zapaść cywilizacyjna PRL powodowała, że polscy naukowcy nie mieli jak w PRL wprowadzać do produkcji swoich wynalazków.

By produkować w PRL komputery trzeba było zakopywać podzespoły za granicą. W latach 60 przemysł komputerowy w PRL kupował części w Republice Federalnej Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Japonii i Włoszech. Prawie 50% zapotrzebowania krajów socjalistycznych na komputery zaspokajane było importem z krajów kapitalistycznych.

Przeszkodą w imporcie nowoczesnej kapitalistycznej technologii były wprowadzone przez zachód embargo na dostawy nowoczesnych technologii do krajów komunistycznych. Drugą z przeszkód w imporcie był brak dewiz na zakup.

W latach 80 w krajach RWPG pojawiły z Azji i zachodu się klony komputerów IBM, kilkukrotnie tańsze od tych produkowanych przez państwa socjalistyczne. Nie było więc popytu na droższe komputery produkowane w PRL. Swoje maszyny produkowała do 1997 tylko ZSRR, a potem Rosja.

Przemysł komputerowy funkcjonujący w PRL, albo zbankrutował i został zlikwidowany, albo został sprywatyzowany i do dziś funkcjonuje pod prywatnymi markami (np. dalej produkując kasy fiskalne, lub inne specjalistyczne urządzenia elektroniczne). Polska zyskała na przemyśle komputerowym w PRL głównie wykształcenie licznych inżynierów i informatyków – politechniki w PRL zapewniały dobre wykształcenie, choć nauka w PRL była odcięta od nauki na zachodzie.

Powstałe w latach 80 prywatne firmy komputerowe istnieją do dziś i bardzo się rozwinęły. Rynek komputerowy przez lata zdominowały firmy azjatyckie, najpierw japońskie i koreańskie, a dziś japońskie.

Więcej o produkcji komputerów w PRL można znaleźć w wydanym przez Instytut Pamięci Narodowej. 700 stronicowym zbiorze artykułów „High-tech za żelazną kurtyną. Elektronika, komputery i systemy sterowania w PRL”.

Jan Bodakowski

Jeżeli podobają Ci się materiały publicystów portalu Prawy.pl wesprzyj budowę Europejskiego Centrum Pomocy Rodzinie im. św. Jana Pawła II poprzez dokonanie wpłaty na konto Fundacji SOS Obrony Poczętego Życia: 32 1140 1010 0000 4777 8600 1001. Pomóż leczyć ciężko chore dzieci.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

14 komentarzy

14 Komentarzy

  1. Pingback: Obat Wasir Ambeien Herbal di Mamuju

  2. Pingback: obat menghilangkan kutil di jari kaki

  3. Pingback: Obat Wasir Ambeien Herbal di Labuhanbatu Utara

  4. Pingback: Cara Menghilangkan Virus Hpv Di Dalam Tubuh

  5. Pingback: ada kutil di kemaluan

  6. Pingback: Cara Mengobati Kutil Kelamin Dengan Kapur Sirih

  7. Pingback: obat kutil kelamin pria tradisional

  8. Pingback: penyakit wasir

  9. Pingback: obat sipilis pada wanita

  10. Pingback: kencing sakit dan sedikit

  11. But a smiling visitor here to share the love (:, btw great pattern .

  12. Pingback: jual obat gatal kutil kelamin herbal denature

  13. Pingback: Kutil Kelamin Propolis DiKlungkung

  14. Pingback: Harga obat callusol

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra