Historia

Józef Marcinkowski ps. „Wybój” – współtwórca Ruchu Oporu Armii Krajowej

Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, w czasie kampanii wrześniowej trafił do niewoli sowieckiej, z której zbiegł. Działał w konspiracji w Korpusie Obrońców Polski, a później w ZWZ-AK. W ramach walki w nowym okupantem w 1945 r. na Mazowszu utworzył Ruch Oporu Armii Krajowej.

Józef Marcinkowski przyszedł na świat 14 lutego 1900 r. w Mokowie na Kujawach. W czasie I wojny światowej od 1916 r. należał do Polskiej Organizacji Wojskowej. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 r. wstąpił do polskiej armii i brał udział w wojnie z bolszewikami. W okresie międzywojennym do momentu wybuchu II wojny światowej pracował w Sądzie Grodzkim w Sierpcu.

W kampanii wrześniowej walczył w składzie 8 Płockiego Pułku Artylerii Lekkiej. Trafił do niewoli sowieckiej, z której uciekł. Po powrocie do Polski pod fałszywym nazwiskiem osiadł w miejscowości Czubajowizna w powiecie radzymińskim.

Działalność konspiracyjną rozpoczętą w Korpusie Obrońców Polski kontynuował w Związku Walki Zbrojnej. Działał na terenie Obwodu AK Radzymin, gdzie stojąc na czele plutonu specjalnego, przeprowadzał akcje bojowe przeciw Niemcom. Po rozwiązaniu oddziału w sierpniu 1944 r. powrócił do Sierpca.

W ramach podziemia antykomunistycznego w połowie 1945 r. rozpoczął akcje zbrojne w ramach utworzonego przez siebie Ruchu Oporu Armii Krajowej. Terenem działania organizacji były północno-zachodnie powiaty dawnego województwa warszawskiego: sierpecki, płoński, płocki i mławski oraz częściowo należące do województwa bydgoskiego powiaty lipnowski i rypiński.

Obszar działań został podzielony na obwody i rejony, w których operowały patrole bojowe złożone z byłych żołnierzy Armii Krajowej. Organizowano akcje na posterunki MO, placówki UB, likwidowano konfidentów bezpieki. Równocześnie z działalnością zbrojną i wywiadowczą prowadzono akcje propagandowe.

W kwietniu 1947 r., nie widząc dalszych szans na kontynuowanie działalności, wydał rozkaz o ujawnieniu się i zaprzestaniu walki. W obawie przed represjami od 1948 r. wrócił do konspiracji. W 1949 r. założył organizację Samoobrona Ziemi Mazowieckiej działającą w Warszawie i okolicach.

Po rozbiciu jego oddziałów przez KBW i MO nawiązał kontakt z fikcyjną, stworzoną przez bezpiekę, V Komendą Zrzeszania WiN. Aresztowany w listopadzie 1950 r. we Włocławku, po przewiezieniu do Warszawy został poddany ciężkiemu śledztwu.

W styczniu 1952 r. został skazany na karę śmierci, a następnie stracony 2 kwietnia w więzieniu mokotowskim. Jego grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w Kwaterze „Na Łączce”. Dziś mija 65 lat od jego śmierci.

Źródło: Tadeusz Swat, „…Przed Bogiem i historią”. Księga ofiar komunistycznego reżimu w Polsce lat 1944–1956. Mazowsze, Warszawa 2003
fot.: IPN

Jeżeli podobają Ci się materiały publicystów portalu Prawy.pl wesprzyj budowę Europejskiego Centrum Pomocy Rodzinie im. św. Jana Pawła II poprzez dokonanie wpłaty na konto Fundacji SOS Obrony Poczętego Życia: 32 1140 1010 0000 4777 8600 1001. Pomóż leczyć ciężko chore dzieci.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

275 komentarzy

275 Komentarzy

  1. nutritional science

    3 grudnia 2017 at 16:39

    Healthy Lifestyle is more than consuming as well as working out; it needs a permanent way of life change. To start with, more water. Here are ideas to live a healthy diet.

  2. Financial Times

    20 grudnia 2017 at 02:45

    Keep working ,impressive job!

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra