Z kraju

List naukowców w obronie prawdy o podpułkowniku NSZ Leonardzie Zub-Zdanowiczu

Na swoim profilu Facebookowym zasłużony historyk profesor Tomasz Panfil opublikował informacje o liście w obronie prawdy historycznej o majorze Wojska Polskiego, podpułkowniku Narodowych Sił Zbrojnych Leonardzie Zub-Zdanowiczu.

 

W liście tym można przeczytać, że: „od momentu, kiedy to powołany przez Prezydenta Miasta Lublin Zespół do spraw Nazewnictwa Ulic i Placów Publicznych w Mieście Lublin, w dniu 21 lutego opiniował wniosek przedłożony m.in. przez Okręg Lubelski Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych (oraz: Fundację im. Kazimierza Wielkiego, Stowarzyszenie im. Kazimierza Wielkiego, Grupę Rekonstrukcji Historycznej im. I Pułku Legii Nadwiślańskiej Ziemi Lubelskiej Narodowych Sił Zbrojnych, Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Lublinie, Akademicki Klub Myśli Społeczno-Politycznej „Vade Mecum”, Korporację „Concordia”, Fundację Amor Patriae) by zmienić dotychczasową nazwę ulicy Lucyny Herc (Hertz) na ulicę Leonarda Zub-Zdanowicza, rozpoczęła się kampania kłamstw, niedomówień i przekłamań na temat historii życia tego cichociemnego, oficera AK i NSZ. Wniosek został odrzucony a jeden z członków Komisji określił Leonarda Zub-Zdanowicza mianem dezertera a Narodowe Siły Zbrojne uznał za formację nielegalną oraz „partyjniacką”.

23 marca br. w przestrzeni publicznej pojawił się list, którego autorami byli: dr hab. Rafał Wnuk prof. KUL, dr hab. Dariusz Libionka prof. PAN, dr hab. Mirosław Filipowicz prof. KUL, dr hab. Bożena Iwaszkiewicz-Wronikowska prof. KUL, dr hab. Mariusz Mazur prof. UMCS, prof. dr hab. Grzegorz Motyka oraz Wojciech Samoliński. Pod jego treścią podpisało się wielu pracowników naukowych, duchownych oraz działaczy opozycji demokratycznej. Niestety, w liście skierowanym do opinii publicznej, którego intencją była obrona Macieja Sobieraja, rzekomo represjonowanego przez IPN, zawartych zostało szereg kłamstw na temat Leonarda Zub-Zdanowicza. Ponieważ podpisali go także historycy, uznajemy za stosowne sprostowanie ewidentnych przeinaczeń. Jego treść nie ma nic wspólnego z wolnością badań naukowych ani interpretacją dostępnych dokumentów źródłowych. Prezentowane w nim informacje wynikają jedynie z ideologicznych uprzedzeń autorów, nie zaś z dążenia do prawdy historycznej.

Nie będziemy przedstawiać biografii Leonarda Zub Zdanowicza bowiem ta jest świetnie opisana przez amerykańskiego historyka polskiego pochodzenia prof. Marka Jana Chodakiewicza w książce „Narodowe Siły Zbrojne „Ząb” przeciw dwu wrogom”. Niestety pomimo wielu innych publikacji dot. „Zęba”, wśród ich autorów nigdzie nie odnaleźliśmy żadnego z sygnatariuszy listu. Być może właśnie nieznajomość losów Leonarda Zub Zdanowicza a także dziejów Narodowych Sił Zbrojnych sprawiła, że musimy dokonać kilku sprostowań.

Nie jest prawdą jakoby Leonard Zub Zdanowicz dokonał dezercji. Dezercja to uchylenie się od służby wojskowej i walki, np. ucieczka z wojska. Leonard Zub-Zdanowicz nie uchylał się od służby wojskowej ani tym bardziej nie uciekał z wojska. Przypomnimy, że przez kilka miesięcy po zrzucie pozostawał poza przydziałem wojskowym. To struktury AK przekazały kontuzjowanego „Zęba” placówkom NSZ z prośbą o przechowanie do czasu wyleczenia. Czy mogłyby to zrobić, gdyby faktycznie – jak twierdzą sygnatariusze listu, NSZ pozostawał wrogi wobec Polskiego Państwa Podziemnego? Po przejściu do NSZ, „Ząb” utrzymywał kontakty i przeprowadzał wspólne akcje z oddziałami AK – kpt. Tadeusza Wingerta „Warty”, kpt. Tadeusza Stumberk-Rychtera „Żegoty”, kpt. Jana Piwnika „Ponurego”, por. Stanisława Łokuciewskiego ps. „Małego”, por. Hieronima Dekutowskiego „Zapory”. Należy podkreślić, że sprawa Leonarda Zub Zdanowicza nigdy nie trafiła do Wojskowego Sądu Specjalnego przy Komendzie Głównej AK, który był właściwy do jej rozpoznania. Słowo „dezerter” występuje tylko raz – w sprawozdaniu Kedywu Komendy Okręgu Lublin AK z 10 stycznia 1944r. Nigdy jednak nie podjęto jakichkolwiek działań w celu powstrzymania działalności „Zęba”, czy też jego zaangażowania na rzecz NSZ, ze strony Dowództwa AK – w przeciwieństwie do faktycznych przypadków dezercji cichociemnych (np. ppor. Franciszek Żak „Mamka”, zob. B. Szyprowski, Cichociemny „Mamka” przed WSS KG AK, Przegląd Historyczno-Wojskowy 2013 nr 3, s. 202 i dalej).

Należy pamiętać, co zostało przez inicjatorów listu przemilczane, że po zakończeniu działań zbrojnych przez żołnierzy Brygady Świętokrzyskiej NSZ Zub-Zdanowicz odmeldował się z Brygady i przystąpił do II Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa. Z zarzutu dezercji w 1945 r. uwolnił go Sąd Honorowy przy II Korpusie Polskim. Następnie w 1949 r., po przeprowadzonym śledztwie przy Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia Leonard Zub-Zdanowicz, został całkowicie uwolniony z tego zarzutu. Ponadto pozytywnie zweryfikowano jego stopień wojskowy rotmistrza. 21 sierpnia 1957 r. gen. Anders mianował Zub-Zdanowicza majorem w Korpusie Oficerów Kawalerii WP. Trudno sobie wyobrazić sytuację, że gen. Anders promuje byłego dezertera.

Podkreślimy jeszcze raz, ponieważ przez lata komunizmu utrwalił się stereotyp, który część historyków ciągle powiela: Narodowe Siły Zbrojne nie były wrogie wobec Polskiego Państwa Podziemnego, a co więcej bardzo często współpracowały – szczególnie wywiad NSZ – ze strukturami AK, tak na odcinku antyniemieckim, jak i antykomunistycznym. NSZ były czasami krytyczne, zwłaszcza wobec oficjalnych relacji z komunistami, ale nigdy wrogie. NSZ od samego początku uznawały Rząd Polski w Londynie. Władze NSZ – a wcześniej ZJ – odmawiały jedynie uznania wyłączności ZWZ/AK na reprezentowanie sił zbrojnych w konspiracji. Narodowe Siły Zbrojne w tym także Brygada Świętokrzyska zostały uznane przez najwyższe organy władzy Państwa Polskiego czego dowodem jest Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Kazimierza Sabbata z dnia 1 stycznia 1988 r. o żołnierzach Narodowych Sił Zbrojnych, w którym czytamy „Żołnierze tej części Narodowych Sił Zbrojnych która, ze względu na stanowisko jej czynników kierowniczych, nie została scalona z Polskimi Siłami Zbrojnymi – Armią Krajową i którzy brali udział w walkach z okupantami w latach 1939-1945, spełnili swój obowiązek narodowy i żołnierski wobec Rzeczypospolitej Polskiej”. Następnie najwyższy organ władzy Rzeczypospolitej Polskiej – Sejm Rzeczypospolitej w stosownej uchwale podjętej w 70. rocznicę powołania Narodowych Sił Zbrojnych wskazał: „Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, czcząc ich pamięć, stwierdza, że Narodowe Siły Zbrojne dobrze zasłużyły się Ojczyźnie.” (Dz. Urz. Monitor Polski z 2012 r. poz. 890).

Prawdą jest, że oddział NSZ pod dowództwem „Zęba” dokonał egzekucji dwudziestu kilku członków GL im. J. Kilińskiego. Było to jedno z działań podjętych w ramach zwalczania grup rabunkowych, które wówczas działały na Lubelszczyźnie przynosząc niepowetowane straty ludności cywilnej. Akcje przeciw takim grupom praktykowały także oddziały AK i Batalionów Chłopskich. Przypominamy autorom listu, że jeszcze w lipcu 1943r. Komendant Główny AK wydał „Instrukcję dotyczącą zapewnienia Bezpieczeństwa terenowego”. Czytamy w niej: „Bezpieczeństwo i porządek nie istnieją we wszystkich obwodach zupełnie lub istnieją w stopniu nie wystarczającym, ludność miejscowa narażona jest na kradzież mienia, szykany, gwałty i niejednokrotnie na utratę życia ze strony band różnego pochodzenia. Okupant nie przeciwdziała zasadniczo temu stanowi faktycznemu. Z reguły stosuje represje na niewinnej, nękanej przez bandy ludności. Ten stan grozi w nasze interesy i plany. S[iły] Z[brojne] w Kraju muszą podjąć kroki celem podniesienia stanu bezpieczeństwa publicznego w terenie. Polecam K.[omendantom] Okr.[ęgów] i K.[omendantom] Obw.[odów] wystąpić tam, gdzie zachodzi potrzeba, przeciw elementom plądrującym bądź wywrotowo – bandyckim. Każde wystąpienie musi być zdecydowane i musi mieć za cel ukrócenie samowoli. Występować należy tylko przeciw grupom specjalnie dokuczliwym dla ludności miejscowej i dla K[omendy] S[ił] Z[brojnych] w Kraju, przede wszystkim przeciw tym, którzy mordują, gwałcą i rabują.(…)” [Armia Krajowa w dokumentach, t. VI, s. 347 – 348].

Co umknęło autorom listu, to AK początkowo przyznała się do wydarzeń spod Borowa [Komunikat Nr. 10, Biuletyn Informacyjny nr 35 (190), 02.09.1943 r.]. Dopiero 8 grudnia 1943 r., czyli pięć miesięcy po wydarzeniach borowskich, gen. Bór Komorowski w meldunku do Naczelnego Wodza, pisał:

„(…) Zostało ustalone, że wymordowania 26 ludzi oddziału partyzanckiego Armii Ludowej dokonali dowódcy z oddziałów NSZ, wybijając upojonych alkoholem na przyjęciu. W publicznym oświadczeniu, nie wymieniając NSZ, podałem, że AK nie ma nic wspólnego z tym mordem, który potępiłem.(…)” [AK w dokumentach, t. III, s. 215.] Można jedynie dodać, że nie wiadomo do końca ile osób zginęło pod Borowem, że nie był to oddział AL (ta powstała dopiero 1 stycznia 1944 r.) tylko GL, że alkohol był obecny ale wśród gwardzistów (a na co skarżyli się okoliczni mieszkańcy) i oczywiście nie było żadnego przyjęcia ale sąd polowy. Sąd, w którym uczestniczyli żołnierze miejscowej placówki AK. Natomiast „potępienie” w „Biuletynie Informacyjnym AK” miało miejsce 18 listopada 1943r. na skutek osobistej decyzji Jana Rzepeckiego, który sam o tym wspomina (Wspomnienia i przyczynki historyczne, Warszawa 1956, s. 261). Ten sam Jan Rzepecki po 1947r. przyjęty został do komunistycznego Wojska Polskiego. Podobne działania wobec grup bandyckich, często komunizujących, były podejmowane przez oddziały AK. Do czego prowadziła tolerancja wobec takich grup pokazały wydarzenia z Owczarni z maja 1944r.

Nie jest prawdą jakoby Leonard Zub Zdanowicz („jako jeden z dowódców BŚ”) podjął współpracę z Niemcami. Niestety pomimo licznych publikacji do przestrzeni publicznej i świadomości niektórych historyków wciąż nie mogą przebić się fakty. Autorzy listu nie podali żadnych form ani efektów tej współpracy. Ile wspólnych akcji wraz z Niemcami przeprowadzono, przeciwko komu i ilu NSZowców i Niemców zginęło podczas wspólnych operacji, gdzie i kiedy te działania miały miejsce ? Nie jest oczywiście tajemnicą, że Niemcy wiedzieli o obecności Brygady i że próbowali ją bezskutecznie skłonić do wspólnej walki z Sowietami. Nigdy jednak do żadnej współpracy militarnej nie doszło, o czym historycy zajmujący się tym tematem doskonale wiedzą. Brygada Świętokrzyska NSZ nie mając złudzeń co do zamiarów Sowietów wprowadziła w życie milczący pakt nie atakowania się z Wermachtem, który potem wypowiedziała czego bezdyskusyjnym dowodem jest m.in. wyzwolenie niemieckiego obozu koncentracyjnego w czeskim Holiszowie, o czym milczą sygnatariusze listu.

Nie jest także prawdą jakoby Brygada Świętokrzyska wraz z Leonardem Zub Zdanowiczem wycofywała się wraz z oddziałami Wehrmachtu. Na potwierdzenie takich słów wystarczy podać numery tych jednostek wojsk niemieckich. Nic takiego autorzy nie zrobili bo i zrobić nie mogą.

Ukrycie tych faktów przez grono uczonych jest rzeczą niedopuszczalną i etycznie naganną. Należy uzupełnić, iż postanowieniem z 20 sierpnia 2009 r. za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej Leonard Zub-Zdanowicz został przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego odznaczony pośmiertnie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Dz. Urz. Monitor Polski z 2009 r. Nr 23, poz. 216). Wniosek o nadanie odznaczenia Leonardowi Zub-Zdanowiczowi został pozytywnie zaopiniowanych przez Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Janusza Krupskiego, działacza opozycji w okresie PRL wydawcy czasopisma oraz ruchu opozycyjnego „Spotkania. Niezależne Pismo Młodych Katolików”. Odznaczenie zostało wręczone przez Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezydenta Bronisława Komorowskiego wiosną 2013 r. Do tej pory wobec Leonarda Zub Zdanowicza panował konsensus nie tylko historyczny ale i polityczny. Z nieznanych przyczyn grupa osób próbuje na nowo otworzyć wygaszone już, okupacyjne spory.

Autorzy listu celowo pomijają dalszą działalność Leonarda Zub-Zdanowicza. Po przeprowadzeniu się do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej do końca życia był aktywny w organizacjach polonijnych. W latach osiemdziesiątych wspierał Ruch Obrony Praw Człowieka Obywatela i „Solidarność”; organizował składki na rzecz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W tym kontekście zastanawia poparcie zawartych w liście kłamstw przez naukowców z tego Uniwersytetu. Czy nie zdają sobie sprawy z tego, że Leonard Zub Zdanowicz jest nie tylko absolwentem tego Uniwersytetu ale także współfundatorem Collegium Jana Pawła II, w którym niektórzy z nich prowadzą zajęcia?

Życiorys Leonarda Zub-Zdanowicza jest charakterystyczny dla setek innych, często bezimiennych żołnierzy walczących o wolną Polskę z dwoma okupantami. Był żołnierzem Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych w tym Narodowych Sił Zbrojnych. W obronie wolności, całości i niepodległości Rzeczypospolitej strzelał zarówno do najeźdźców i okupantów niemieckich jak i sowieckich. Należy do grona Żołnierzy którym zawdzięczamy wolną Polskę. Nie możemy się zatem zgodzić na dzielenie przelanej krwi na „gorszą” i „lepszą”, a decyzji sygnatariuszy listu w żaden sposób nie usprawiedliwia fakt, że nie podzielają jego poglądów i wyborów”.

List w obronie szkalowanego bohatera podpisali:

por. Bolesław Chmielowiec „Komar” – Żołnierz Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych (1 Pułk LN ZL)

por. Jan Oszust „Wrzos” – żołnierz 1 Pułku Legii Nadwiślańskiej Ziemi Lubelskiej NSZ – Prezes Koła Kraśnik ZŻ NSZ

prof. dr Marek Jan Chodakiewicz, historyk, członek Rady Historycznej przy ZŻ NSX

ks. prof. dr hab. Zygmunt Zieliński, historyk

prof. dr hab. Jan Żaryn, historyk, członek Rady Historycznej przy ZŻ NSZ

Dr hab. Selim Chazbijewicz prof. UWM w Olsztynie

dr hab. Waldemar Handke, historyk

dr hab. Krzysztof Kaczmarski, historyk, członek Rady Historycznej przy ZŻ NSZ

dr hab. Piotr Kardela, historyk

dr hab. Tomasz Panfil, historyk

dr hab. Krzysztof Sychowicz, historyk

dr Mariusz Bechta, historyk, członek Rady Historycznej przy ZŻ NSZ

dr Rafał Dobrowolski historyk, Prezes Okręgu Lubelskiego ZŻ NSZ

dr Stanisław Koller, historyk

dr Lucyna Kulińska, historyk

dr Krzysztof Langowski, historyk

dr Rafał Łatka, historyk, redaktor Pisma Społeczno-Historycznego Glaukpopis

dr Wojciech Muszyński, historyk, członek Rady Historycznej przy ZŻ NSZ, redaktor Pisma Społeczno-Historycznego Glaukpopis

dr Karol Sacewicz, historyk

dr Rafał Sierchuła, historyk

dr Bartłomiej Szyprowski, historyk

dr Krzysztof Tochman, historyk

dr Paweł Piotr Warot, historyk

Ks. dr Jarosław Wąsowicz SDB, historyk, publicysta, wykładowca WSD Towarzystwa Salezjańskiego, dyrektor Archiwum Salezjańskiego Inspektorii Pilskiej

Adam Broński, syn Zdzisława Brońskiego ps. „Uskok”

Andrzej Churski Prezes Okręgu Wielkopolska Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych

Sebastian Bojemski, historyk, członek Rady Historycznej przy ZŻ NSZ

Stanisław Brzozowski-Radny Rady Miasta Lublin

Jan Fedirko Fundacja Niepodległości

Tomasz Greniuch – historyk

Michał Gruszczyński, historyk, nauczyciel

Tomasz Karasiński, Stowarzyszenie Grupy Historycznej Zgrupowanie Radosław

Sebastian Nowakowski, historyk

Michał Ostapiuk, historyk, członek Rady Historycznej ZŻ NSZ Okręg Łomżyński.

Tadeusz Płużański, prezes Fundacji Łączka

Kajetan Rajski, redaktor naczelny kwartalnika „Wyklęci”

Arkadiusz Robaczewski, Centrum Kultury i Tradycji Wiedeń 1683

Beata Sławińska, wiceprezes Fundacji Łączka

Ewa Szakalicka, rezyserka (autorka m.in. filmow w obronie kpt. Zenona Jachymka Wiktora i kpt. Romualda Rajsa Burego)

Bartosz Tomczak, historyk

Michał Wołłejko, historyk, red. prowadzący Pisma Społeczno-Historycznego Glaukpopis, publicysta

Magdalena Zarzycka-Redwan

Leszek Żebrowski, historyk, członek Rady Historycznej przy ZŻ NSZ

 

Jan Bodakowski

Jeżeli podobają Ci się materiały publicystów portalu Prawy.pl wesprzyj budowę Europejskiego Centrum Pomocy Rodzinie im. św. Jana Pawła II poprzez dokonanie wpłaty na konto Fundacji SOS Obrony Poczętego Życia: 32 1140 1010 0000 4777 8600 1001. Pomóż leczyć ciężko chore dzieci.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

118 komentarzy

118 Komentarzy

  1. Zona

    4 kwietnia 2017 at 16:39

    Biorąc pod uwagę że podczas wydarzeń znanych jako „Mord pod Borowem” zabito również 4 młodych chłopców ze wsi Borów oraz fakt że od zbrodni odcięła się AK w osobie Bora Komorowskiego to można powiedzieć że jest to „bohater” na miarę portalu.

    • Paweł

      6 kwietnia 2017 at 16:36

      @zona

      Bardziej ciekawi mnie ilu Polaków zabili, wydali lub okradli żydzi?

  2. mobile porn

    19 maja 2017 at 17:10

    may i protect my blog articles copyright with no registering this to copyright departmen? please help?

  3. Royce

    14 czerwca 2017 at 16:13

    No suelo opinar mucho en la web, pero esta vez, he de decir que me ha maravillado esta lectura. Un sincero GRACIAS! Por escribir para nosotros, los que buscamos incesantemente respuestas 😉

  4. snap milfs

    20 sierpnia 2017 at 02:15

    snap milfs

  5. Jesse Grillo

    22 sierpnia 2017 at 06:15

    Are there other blogs you work on? Some nice points there. Do not get afraid to spread your thoughts. Exceptionally well written!

  6. Eastvale Dispensary

    24 sierpnia 2017 at 12:33

    That cleared it up for me. I know old school Reddit professionals would agree. You have a lot of knowledge on this topic. On a scale from 1 to 10, You are an 11.

  7. big data speaker

    25 sierpnia 2017 at 01:12

    It is like you read my thoughts! WordPress pros would love this. I will be subscribing to your feed. it is like you wrote the book on it or something.

  8. weed dispensary

    26 sierpnia 2017 at 01:04

    Your points are well formed. Colors seem brighter when you are around.

  9. milf lesbains

    27 sierpnia 2017 at 10:33

    yes it work

  10. Wendell Weed

    29 sierpnia 2017 at 23:03

    Keep it up! You look at this topic from way more than one view point. Certainly a lot of things to take into consideration.

  11. Manhattan Beach Marketing

    30 sierpnia 2017 at 08:53

    Thank you for sharing your info. This is an excellent, an eye-opener for sure! Hit me up!

  12. escape room flower mound

    30 sierpnia 2017 at 19:17

    Good site you have here.. It’s difficult to find good quality writing like yours nowadays. I seriously appreciate people like you! Take care!!

  13. Jesse Grillo

    1 września 2017 at 02:37

    You have a number of great facts there. Oh my gosh! A great article.

    • Jesse Grillo

      16 grudnia 2017 at 01:53

      Your page is liked by this girl I recently met. I actually felt my brain growing when I browsed your page. You really sparked my interest. Your page really maked me think.

  14. new business speaker

    1 września 2017 at 23:30

    magnificent insight. I am going to follow you on Blog. My professor told me they really like your write ups page.

  15. investor adviser

    2 września 2017 at 02:33

    I hate that my Iphone battery is dying. Exceptionally well written! Your write up has proven useful to me. A great article. Your blogs is really useful to me.

    • book table app

      15 grudnia 2017 at 05:02

      You really sparked my interest. Greetings from Texas! Are there other articles you work on? Very nice article, exactly what I needed. My neighbor is trying to learn more on this subject.

  16. Jesse Grillo

    4 września 2017 at 15:10

    Exceptionally well written! I am impressed! I am impressed, I must say. I shared your website on my Instagram. To think, I was confused a minute ago.

  17. Redondo Beach

    5 września 2017 at 00:27

    There are certainly a lot of information to take into consideration. My mom would like to be a teacher in this field someday. Website experts would agree with your page. Extremely helpful article. I hope you are making money off this website

  18. hermosa pr

    5 września 2017 at 22:55

    I was an expert in this field back in college, in Wyoming. You should be thanked more often. So thank you!!

  19. Jesse Grillo

    8 września 2017 at 01:41

    You have a good head on your shoulders. Are you pretty active on Facebook? You should be thanked more often.

  20. startup speaker

    8 września 2017 at 10:02

    Extremely helpful website. I will just say excellent!

  21. Jesse Grillo

    9 września 2017 at 05:24

    I bet you do crossword puzzles in ink. I would like to be a mentor in this field. Well written!

  22. very nice post, i certainly love this website, keep on it

  23. apply for pr

    15 września 2017 at 05:49

    I like this post! Thanks.

  24. e waste drop off

    17 września 2017 at 20:35

    Very interesting details you have observed , thankyou for posting . „I love acting. It is so much more real than life.” by Oscar Wilde.

    • mesa costa mesa happy hour

      16 grudnia 2017 at 11:31

      I truly appreciate this post. I simply must tell you that your websites are really awesome. I like the helpful information you provide in your articles.

  25. how to get pr in singapore

    18 września 2017 at 00:51

    I like this post! Thanks.

  26. singapore permanent resident

    19 września 2017 at 00:29

    I like this post! Thanks.

  27. computer disposal near me

    19 września 2017 at 14:42

    Very interesting info !Perfect just what I was searching for! „The medium is the message.” by Marshall McLuhan.

  28. where can i dispose of old computers

    19 września 2017 at 14:50

    Enjoyed examining this, very good stuff, thankyou . „All of our dreams can come true — if we have the courage to pursue them.” by Walt Disney.

  29. apply pr singapore

    20 września 2017 at 00:47

    I like this post! Thanks.

  30. ladies fashion shoes online

    20 września 2017 at 18:46

    Actually, some of the best ipad video games online are an evolution of the other existing applications in the internet.

  31. евтини билети до мадрид

    22 września 2017 at 11:42

    WONDERFUL Post.thanks for share..more wait .. …

  32. escape room fort worth

    25 września 2017 at 21:33

    I want to to thank you for this good read!! I definitely loved every little bit of it. I’ve got you book marked to look at new things you post…

  33. Ronrhip

    26 września 2017 at 12:33

    Durer Plus Longtemps Au Lit Effets Secondaires Cytotec Elocon Medication Best Website Low Price cialis Amitriptyline No Perscption

  34. pr application

    27 września 2017 at 10:59

    Great post there! Keep it up!

  35. black political comedian

    4 października 2017 at 23:31

    Your writing style reminds me of my roomate back in Massachusetts. Certainly a lot of stuff to take into consideration. Will you write more about this? Do you write a lot about entrepreneurs.

  36. coffee pot not made in china

    5 października 2017 at 18:50

    I like this post, enjoyed this one appreciate it for putting up. „When you make a world tolerable for yourself, you make a world tolerable for others.” by Anais Nin.

  37. Violette Curci

    7 października 2017 at 21:58

    My brother recommended I would possibly like this web site. He was entirely right. This publish actually made my day. You cann’t consider just how a lot time I had spent for this info! Thank you!

  38. bar ordering app

    7 października 2017 at 21:59

    Can you tell us more about this? Interesting content. I have learned new things through your posts. magnificent blogs. Really Cool.

  39. Ronrhip

    10 października 2017 at 10:37

    Mobic cheapest generic levitra Lioresal Acheter 25mg

  40. computer disposal

    13 października 2017 at 12:55

    Perfectly pent content material , appreciate it for selective information .

    • Redondo Beach

      15 grudnia 2017 at 18:03

      I got to tell you, I am really impressed. Your stuff is great! I really like your website. If your articles are always this helpful, I will be back.

  41. Dannielle Friedly

    15 października 2017 at 01:53

    My brother suggested I might like this web site. He was totally right. This post truly made my day. You cann’t imagine simply how much time I had spent for this info! Thanks!

  42. marijuana delivery

    15 października 2017 at 08:35

    If your articles are always this helpful, I will be back. This is so helpful! Greetings from Arizona! awesome read. That is a smart way of thinking about it.

  43. Delmar Ortego

    16 października 2017 at 11:10

    This really answered my problem, thanks!

  44. weed map

    16 października 2017 at 14:09

    Your article is awesome! I have been surfing on-line more than 3 hours today. You have made my day! I just stumbled upon your posts.

  45. Palo Alto marijuana

    19 października 2017 at 13:53

    amazing post! Crazy odd, your site was already running when I started my phone. it is like you wrote the book on it or something. It is like you wrote the book on it or something.

  46. escape games near me

    20 października 2017 at 05:49

    I could not refrain from commenting. Exceptionally well written!

  47. cannabis cup

    24 października 2017 at 05:19

    Colors seem brighter when you are around. This is an excellent, an eye-opener for sure!

  48. Marijuana Dispensary

    24 października 2017 at 21:48

    I just found your pages on Sunday. Thanks for writing this. I am impressed! My bff is trying to discover more about this topic.

  49. hermosa beach

    26 października 2017 at 14:57

    Is there anything else I could read to learn more about this? I just stumbled upon your page. To think, I was confused a minute ago. Very nice page.

  50. Judi Bola

    26 października 2017 at 20:04

    An fascinating discussion will probably be worth comment. I think that you ought to write much more about this topic, it will not become a taboo subject but usually everyone is too few to communicate on such topics. Yet another. Cheers

  51. Marijuana Dispensary

    27 października 2017 at 04:05

    You are more fun than bubble wrap. Nice read. Your website is really useful. I really like your writing style.

  52. Jesse Grillo

    27 października 2017 at 22:41

    You should be thanked more often. So thank you!! You have the best ideas. I will be subscribing to your feed. Please write more.

  53. bitcoin news

    29 października 2017 at 22:15

    The next time I learn a blog, I hope that it doesnt disappoint me as a lot as this one. I imply, I know it was my option to learn, but I truly thought youd have something fascinating to say. All I hear is a bunch of whining about something that you possibly can fix for those who werent too busy looking for attention.
    bitcoin news https://ktexchange.sph.uth.tmc.edu/Forum/default.aspx?g=posts&m=22272&#post22272

  54. shadow fight 2 hack

    30 października 2017 at 09:57

    Hiya! I just would like to give a huge thumbs up for the great data you have got here on this post. I will be coming again to your weblog for more soon.
    shadow fight 2 hack http://shadowfight2hackmod.com

  55. Cheree

    31 października 2017 at 07:38

    thx for the info

  56. telhadista

    31 października 2017 at 09:44

    Your place is valueble for me. Thanks!…
    telhadista https://www.limpezadecaixadeagua.org/telhadista/jardim-iv-centenario/

  57. see more

    31 października 2017 at 13:21

    That is the fitting weblog for anybody who desires to search out out about this topic. You notice a lot its almost laborious to argue with you (not that I actually would need…HaHa). You undoubtedly put a new spin on a topic thats been written about for years. Great stuff, just nice!
    see more http://search.hcl.harvard.edu:8765/help/urlstatusgo.html?url=http://www.manozaidimai.lt/profile/state29bat

  58. Judi Online

    31 października 2017 at 14:17

    you have a very excellent blog here! do you wish to have invite posts on my own weblog?

  59. Tabitha

    31 października 2017 at 14:24

    Thanks for the info

  60. old it recycling

    31 października 2017 at 19:07

    Absolutely indited content material, thank you for entropy. „Necessity is the mother of taking chances.” by Mark Twain.

  61. eletricista

    31 października 2017 at 22:31

    You should participate in a contest for one of the best blogs on the web. I’ll suggest this web site!
    eletricista https://hidrojateamento.org/caca-vazamento/vila-minerva/

  62. check out my site

    31 października 2017 at 23:39

    Would you be focused on exchanging hyperlinks?
    check out my site http://wloczykijnawakacjach.blogspot.com/2017/07/co-zobaczyc-podczas-podrozy.html

  63. Moira

    1 listopada 2017 at 09:51

    thx for the info

  64. fort worth escape room

    1 listopada 2017 at 11:07

    I have to thank you for the efforts you’ve put in penning this website. I’m hoping to see the same high-grade content by you later on as well. In fact, your creative writing abilities has encouraged me to get my own site now 😉

  65. check this out

    1 listopada 2017 at 20:43

    An attention-grabbing dialogue is value comment. I think that you should write extra on this matter, it may not be a taboo subject but usually people are not enough to speak on such topics. To the next. Cheers
    check this out http://search.wi.gov/cpp/help/urlstatusgo.html?url=https://www.viki.com/users/hussaindissing44xrwd_847/about

  66. check this out

    1 listopada 2017 at 21:13

    An attention-grabbing dialogue is price comment. I feel that it is best to write more on this subject, it might not be a taboo subject but generally individuals are not sufficient to speak on such topics. To the next. Cheers
    check this out http://2ch-ranking.net/redirect.php?url=https://tchatfgh.blogspot.in/2017/09/house.html

  67. Lamonica

    2 listopada 2017 at 03:18

    thx for the info

  68. click here

    2 listopada 2017 at 16:43

    It’s hard to find educated individuals on this subject, however you sound like you know what you’re speaking about! Thanks
    click here http://onlinemanuals.txdot.gov/help/urlstatusgo.html?url=http://smartbody.ict.usc.edu/forum/profile/81975

  69. agen-win

    3 listopada 2017 at 02:59

    I needed to put you the little bit of note to finally say thanks over again about the pleasant pointers you’ve contributed at this time. It’s really incredibly generous of people like you to provide without restraint all most people could have offered as an ebook in making some bucks on their own, even more so considering that you could possibly have tried it in case you desired. The inspiring ideas additionally served as the good way to fully grasp that other people online have the identical zeal just like mine to learn a little more in regard to this condition. I am sure there are many more enjoyable sessions ahead for individuals that check out your blog.

    http://idbet365.com

  70. Oven Cleaning London

    3 listopada 2017 at 22:17

    Would you be taken with exchanging links?

  71. Brynn

    5 listopada 2017 at 03:07

    Thanks for the info

  72. yopute momde

    8 listopada 2017 at 17:42

    jDDldk There is noticeably a bundle to know about this. I assume you created specific nice points in functions also.

  73. download weedmaps

    9 listopada 2017 at 03:37

    I simply must tell you that your articles are great. When I turned on my browser your page was already running.

    • Mesa costa mesa

      15 grudnia 2017 at 16:15

      Your writing style reminds me of my bestie. I will be subscribing to your feed. Thanks for sharing your info.

  74. Indobookies

    9 listopada 2017 at 21:07

    I wrote something to introduce this challenge for my readers”

  75. kush

    13 listopada 2017 at 09:49

    I feel like I should send you money for this amazing content. Thank you!

  76. Agenwin

    16 listopada 2017 at 05:24

    I see that you are using WordPress on your blog, wordpress is the best.’;\’:.

  77. booth dome

    18 listopada 2017 at 20:48

    It as laborious to seek out knowledgeable people on this subject, but you sound like you already know what you are speaking about! Thanks

  78. Ronrhip

    23 listopada 2017 at 06:33

    Achat Cialis Generique Natural Viagra Alternative Blood Flow [url=http://lowpricecial.com]cialis price[/url] Levitra 20mg Preis 12 Stuck Discount Cialis Without A Prescription Indometacid

  79. seo

    25 listopada 2017 at 03:20

    Thanks for sharing, this is a fantastic blog.Really thank you!

  80. search engine optimization tutorial

    26 listopada 2017 at 18:04

    I will not speak about your competence, the write-up simply disgusting

  81. Evelina Brockett

    28 listopada 2017 at 16:38

    Spot on with this. I bet you make babies smile. I needed this. Thank you for putting this up.

  82. Ronrhip

    29 listopada 2017 at 20:25

    Kamagra Acheter 200 Mg Online Pharmacy 365 [url=http://ciali20mg.com]viagra cialis[/url] Provera Website With Free Shipping Generic Tab Provera Get Website Without A Script

  83. lovemoney

    2 grudnia 2017 at 08:07

    Precisely what I was looking for, thankyou for putting up.

  84. business advice

    2 grudnia 2017 at 22:02

    If you feel you’re ready to deal with the difficulties of worldwide service, follow our suggestions from business leaders who have been there before.

  85. best school playground ideas

    2 grudnia 2017 at 23:58

    Im obliged for the post.Really thank you! Will read on

  86. VIP Financing Solutions

    5 grudnia 2017 at 00:33

    Some genuinely prize posts on this internet site , saved to bookmarks.

  87. best investments to make money

    5 grudnia 2017 at 18:28

    Major thanks for the post.Much thanks again. Will read on

  88. book it vip

    6 grudnia 2017 at 18:20

    That cleared it up for me. Tumblr professionals would agree. I enjoyed reading what you had to say. I will be subscribing to your feed. Well written!

  89. Consumer Financing Companies

    7 grudnia 2017 at 06:31

    Say, you got a nice article. Will read on

  90. incest

    7 grudnia 2017 at 20:29

    Some really excellent info, Gladiola I noticed this.

  91. socialnightlife

    8 grudnia 2017 at 17:29

    Thumbs up! It is rare to see a nice write up like this one these days. cool work, keep it up. I really love your writing style.

  92. Yplan

    9 grudnia 2017 at 07:20

    My reality has been forever changed because of your website, thank you. Thanks for posting this cool write up. Honestly, you are one of a kind!

  93. VIP Financing Solutions

    12 grudnia 2017 at 13:46

    Wow, amazing weblog format! How long have you ever been running a blog for? you made running a blog glance easy. The full glance of your site is fantastic, let alone the content!

  94. get more pinterest followers

    12 grudnia 2017 at 15:49

    Many thanks for sharing this great article. Very interesting ideas! (as always, btw)

  95. agen casino online

    13 grudnia 2017 at 10:22

    The Zune concentrates on getting a Transportable Media Player. Not a web browser. Not a sport machine. Maybe in just the future it’s going to do even much better inside people areas, but for at present it’s a extraordinary direction toward prepare and listen towards your tunes and motion pictures, and is with no peer in just that regard. The iPod’s advantages are its net browsing and purposes. If people reliable a lot more persuasive, probably it is your least difficult decision.

  96. ken calhoun

    13 grudnia 2017 at 10:35

    Woah! I am really digging the template/theme of this website. It as simple,

    • Hermosa Beach

      15 grudnia 2017 at 10:26

      Can you tell us more about this? Interesting content. Neat blog. Marvelous! I can tell this is probably an easy issue for you.

  97. casino online asia

    13 grudnia 2017 at 16:26

    The refreshing Zune browser is surprisingly constructive, nonetheless not as constructive as the iPod’s. It is effective very well, however just isn’t as quick as Safari, and has a clunkier interface. If by yourself once in a while method upon working with the world-wide-web browser which is not an issue, however if you are building to read the net alot versus your PMP then the iPod’s larger sized display and much better browser might be essential.

  98. film semi indonesia

    13 grudnia 2017 at 19:11

    Looking forward to reading more. Great article.Much thanks again. Will read on

  99. judi bola online

    14 grudnia 2017 at 03:03

    Apple at this time incorporates Rhapsody as an app, which is a best start, nevertheless it is already hampered by means of the lack of ability towards retailer domestically on your iPod, and contains a dismal 64kbps bit price. If this alterations, then it will rather negate this convenience for the Zune, yet the Ten new music for each thirty day period will nonetheless be a substantial plus within just Zune Pass’ like.

  100. agen judi bola

    14 grudnia 2017 at 08:49

    Fingers down, Apple’s app store wins via a mile. It truly is a huge amount of all styles of programs vs a instead sad conclusion of a handful for Zune. Microsoft incorporates systems, specifically within just the realm of online games, yet I am not sure I would need to have in direction of guess on the upcoming if this function is important in the direction of your self. The iPod is a a lot improved selection within that scenario.

  101. didim escort

    14 grudnia 2017 at 12:19

    Well I really liked studying it. This subject provided by you is very practical for accurate planning.

  102. self storage franchise opportunities

    14 grudnia 2017 at 22:21

    Does your blog have a contact page? I’m having a tough time locating it but, I’d like to send you an e-mail. I’ve got some creative ideas for your blog you might be interested in hearing. Either way, great blog and I look forward to seeing it improve over time.

  103. Frankly I am very much impressed of this post, where you people try todiscuss here I found the solution at the end have a peek at this web-site: https://evtini-poleti.yolasite.com

  104. Live Transfer Leads

    16 grudnia 2017 at 10:30

    Does your blog have a contact page? I’m having a tough time locating it but, I’d like to send you an e-mail. I’ve got some creative ideas for your blog you might be interested in hearing. Either way, great blog and I look forward to seeing it improve over time.

  105. home healthcare franchise opportunities

    16 grudnia 2017 at 21:37

    Admiring the persistence you put into your site and detailed information you offer. It’s good to come across a blog every once in a while that isn’t the same unwanted rehashed material. Great read! I’ve bookmarked your site and I’m including your RSS feeds to my Google account.

  106. Insurance Agency Leads

    17 grudnia 2017 at 07:22

    Does your blog have a contact page? I’m having a tough time locating it but, I’d like to send you an e-mail. I’ve got some creative ideas for your blog you might be interested in hearing. Either way, great blog and I look forward to seeing it improve over time.

  107. judi bola online

    17 grudnia 2017 at 20:21

    The new Zune browser is remarkably Terrific, but not as Great as the iPod’s. It will work well, however is just not as prompt as Safari, and is made up of a clunkier interface. If you at times plan upon applying the net browser that’s not an issue, yet if you are coming up with toward read the web alot towards your PMP then the iPod’s larger sized display screen and greater browser may well be sizeable.

  108. percolator urn instructions

    17 grudnia 2017 at 22:06

    Absolutely composed content , regards for information .

  109. home business franchise opportunities

    17 grudnia 2017 at 23:45

    My partner and I absolutely love your blog and find most of your post’s to be just what I’m looking for. Does one offer guest writers to write content in your case? I wouldn’t mind writing a post or elaborating on a number of the subjects you write regarding here. Again, awesome weblog!

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra