5 lat temu odszedł prof. Jerzy Staniszkis
![](https://prawy.pl/thumb/1000x563/uploads/cropit/2a48d7fd1cea277685ed9786b9d8529a.jpg)
Walczył bohatersko w kampanii wrześniowej, za co otrzymał 4-krotnie Krzyż Walecznych, okupację spędził w niemieckich oflagach. Po wojnie wrócił do Polski i jako architekt z wykształcenia odbudowywał Warszawę. W latach 60. wyjechał za granicę, by tam realizować swą pasję, ograniczaną w PRL przez sztywne ramy socrealizmu.
Jerzy Staniszkis urodził się 23 listopada 1914 r. w Kutnie. Pochodził z rodziny o tradycjach inteligenckich i patriotycznych. Jego ojciec Witold Teofil Staniszkis był profesorem agrotechnikiem i działaczem ruchu narodowego. Po ukończeniu gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie w 1933 r. rozpoczął studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.
W 1937 r. został skierowany do szkoły podchorążych rezerwy kawalerii w Grudziądzu a rok później do 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich w Suwałkach. W szeregach tego pułku walczył w kampanii wrześniowej. Za udział w niej został 4-krotnie odznaczony Krzyżem Walecznych.
W październiku 1939 r. dostał się do niewoli i pozostałe lata wojny spędził w obozach jenieckich w Weilburgu, Ostenrode oraz Woldenbergu. Był jednym z organizatorów „Olimpiady za drutami” zorganizowanej w 1944 r. w oflagu Woldenberg. Po uwolnieniu w 1945 r. powrócił do Warszawy, gdzie dokończył studia architektoniczne.
W pierwszych latach po wojnie zaangażował się w odbudowę Polski. Pracował w Biurze Odbudowy Stolicy, Biurze Urbanistycznym Warszawy oraz Pracowniach Budownictwa Przemysłowego i w Miastoprojekcie Stolica. W tym czasie był także asystentem na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.
Zasadniczą domeną jego twórczości w Polsce było projektowanie ekspozycji wystawienniczych i pawilonów przeznaczonych m.in. dla Międzynarodowych Targów Poznańskich. Zajmował się też tworzeniem grafiki, czego owocem były m.in. liczne plakaty.
W 1950 r. został profesorem Wyższej Szkoły Sztuk Pięknych w Poznaniu. Jego specjalizacją była architektura wystawiennicza.
W 1960 r. objął stanowisko doradcy artystycznego dla spraw targów i wystaw w Bagdadzie. Jednocześnie podjął pracę dydaktyczną na tamtejszym uniwersytecie. Rok później został wezwany do powrotu przez władze PRL, podjął wówczas decyzję o wyjeździe do USA.
W latach 1962-1987 był profesorem na Wydziale Architektury Uniwersytetu Detroit. Zainicjował wówczas trwający do dziś program wymiany studenckiej między swoją uczelnią a Politechniką Warszawską.
Do Polski powrócił w 1992 r. Mimo podeszłego wieku nie zrezygnował z pasji projektowania. W 1997 r. wygrał konkurs na Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. Monument stojący na placu przed gmachem Sejmu w 1999 r. został poświęcony przez papieża Jana Pawła II.
Prof. Jerzy Staniszkis zmarł 16 marca 2009 r., został pochowany na Cmentarzu na Służewie przy ul. Renety w Warszawie
W tym samym roku „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za osiągnięcia w pracy zawodowej na rzecz przestrzennego kształtowania środowiska” prof. Staniszkis został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
opr. Paweł Brojek
Źrodło: sarp.org.pl
fot.: inmemoriam.architektsarp.pl
© WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.
Źródło: prawy.pl