Kultura i historia

Mjr Zygmunt Brockhusen ps. „Anotni”. Rocznica śmierci oficera NOW-AK

zygmuntbrockhusenUczestnik obu wojen światowych, żołnierz Korpusu Polskiego w Rosji, w czasie okupacji oficer Narodowej Organizacji Wojskowej i Armii Krajowej. W powstaniu warszawskim dowodził batalionem „Antoni”, później był więziony w obozach jenieckich na terenie III Rzeszy.

 

 

Zygmunt Brockhusen urodził się 17 stycznia 1894 r. w Warszawie. W 1905 r. był uczestnikiem strajku szkolnego, później uczył się kolejno w Gimnazjum im. Mikołaja Reja i od września 1912 r. w Gimnazjum Mariana Rychłowskiego, w którym dwa lata później otrzymał świadectwo dojrzałości.

 

W 1915 r. został wcielony do armii rosyjskiej, służył początkowo w 30. zapasowym batalionie piechoty. Pod koniec tego roku został dowódcą plutonu w utworzonej w Bobrujsku Brygadzie Strzelców Polskich. W lutym 1917 r., po przeformowaniu brygady w Dywizję Strzelców Polskich, został w niej dowódcą kompanii 3 pułku strzelców.

 

Od września 1917 r. służył w I Korpusie Polskim w Rosji, kolejno jako dowódca kompanii, a później batalionu. Po rozwiązaniu Korpusu w maju 1918 r. powrócił do Warszawy. W listopadzie tego roku wstąpił do Wojska Polskiego.

 

Przydzielony do 28. Pułku Strzelców Kaniowskich, dowodził kompanią, a następnie Legią Akademicką, później był adiutantem pułku. W kolejnych latach zajmował różne stanowiska w wojsku, m.in. jako referent w sztabie dywizji czy oficer ordynansowy oraz brał udział w szkoleniach dla oficerów.

 

Od 1924 r. służył jako dowódca kompanii w 30. Pułku Strzelców Kaniowskich, a później w 69. pułku piechoty. Po przeniesieniu w stan spoczynku w 1934 r. zamieszkał w Warszawie, gdzie zastał go wybuch II wojny światowej.

 

W 1943 r. rozpoczął działalność podziemną w konspiracyjnym Stronnictwie Narodowym. W listopadzie tego roku objął dowództwo batalionu NOW-AK „Antoni”, który od lipca 1944 r. stanowił odwód komendanta Okręgu AK Warszawa.

 

Na jego czele brał udział w powstaniu warszawskim. 6 sierpnia 1944 r. został ranny podczas obrony cmentarzy wolskich. Po przejściu na Stare Miasto batalion rozwiązano, a on sam wszedł do sztabu Grupy „Północ” jako komendant Kwatery Głównej.

 

Po upadku powstania krótko przebywał w obozie jenieckim w Ożarowie, a później w różnych stalagach i oflagach na terenie Niemiec. W maju 1945 r. został uwolniony przez oddziały brytyjskie.

 

Do kraju powrócił jesienią 1946 i zamieszkał w Łodzi. Pracował tam aż do przejścia na emeryturę w 1968 r. w Zjednoczeniu Przemysłu Artykułów Technicznych. Zmarł 16 lutego 1981 r., został pochowany na warszawskich Powązkach w grobie rodzinnym Oranowskich.

 

Był odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari i trzykrotnie Krzyżem Walecznych.

 

opr. Paweł Brojek
Źródło: Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T. 3. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991
fot. 1944.pl

Jeżeli podobają Ci się materiały publicystów portalu Prawy.pl wesprzyj budowę Europejskiego Centrum Pomocy Rodzinie im. św. Jana Pawła II poprzez dokonanie wpłaty na konto Fundacji SOS Obrony Poczętego Życia: 32 1140 1010 0000 4777 8600 1001. Pomóż leczyć ciężko chore dzieci.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

151 komentarzy

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra