Tak działa system kaucyjny. Absurd na absurdzie

Do UOKiK trafiło już 260 skarg na działanie systemu kaucyjnego. Chodzi m.in. o niedziałające automaty. Jednak problemów wokół tego systemu jest znacznie więcej. A w tle miliardy złotych, które mają trafić do firm zajmujących się odbiorem butelek. Co ciekawe, ministerstwo klimatu, w odpowiedzi na interpelację poselską stwierdziło, że nie monitoruje skutków wprowadzenia systemu takich jak to, czy produkty sprzedawane w butelkach i puszkach podrożały.

Choć na rządowych stronach wskazuje się, że „ponad 85 proc. mieszkańców Polski ma pozytywne odczucia dotyczące nowego systemu kaucyjnego”, na podstawie badań sprzed wprowadzenia systemu, to już w marcu 2026 roku 50,5 proc. Polaków negatywnie oceniło system kaucyjny, a pozytywną opinię miało tylko 27,6 proc. (dane sondażowni IBRiS). Co więcej, okazuje się, że badania, na których powołuje się rząd... pochodzą od firm, które skorzystały na nowym systemie.

W ostatnich latach w przestrzeni publicznej pojawiło się co najmniej kilka badań opinii publicznej dotyczących systemu kaucyjnego. Większość z nich była zamawiana przez podmioty i organizacje będące interesariuszami wprowadzanych zmian - przyznało samo ministerstwo w odpowiedzi na dziennikarskie zapytania.

Według szacunków, przygotowanych przez firmę doradczą Deloitte, przychody operatorów miałyby wynieść w ciągu dekady ok. 40 mld zł, przy kosztach rzędu 23 mld zł. A to wszystko w imię recyklingu 2-3 proc. odpadów.

System praktycznie uniemożliwia oddawanie butelek pasażerom lotnisk (zakupioną tam butelkę trzeba by zabierać w podróż i przywozić z powrotem do Polski), a także mieszkańcom wsi, którzy kupują napoje w niewielkich sklepikach blisko domów, a do najbliższego punktu zbiórki mają kilka kilometrów - zwraca uwagę portal zero.pl.

Niezwrócona kaucja zostaje natomiast w kieszeniach operatorów automatów. Jak się okazuje, system kaucyjny w obecnym kształcie nie wpływa nawet pozytywnie na ekologię, co było przecież głównym deklarowanym powodem jego wprowadzenia. Jak wynika z opracowania przygotowanego przez dr inż. Beatę Waszczyłko-Miłkowską i dr inż. Jolantę Kamińską-Borak z firmy BioVeradi, obsługa jednej butelki PET w systemie kaucyjnym zostawia prawie trzy razy większy ślad węglowy, niż w systemie gminnym. To oznacza wzrost emisji z ok. 4 g CO2 na butelkę w systemie komunalnym do ok. 10-11 g CO2 w systemie kaucyjnym. Gminy natomiast straciły finansowo na wprowadzeniu nowego systemu. Część z nich już podwyższyła opłaty za zagospodarowanie odpadów komunalnych, inne zapewne będą to robić w niedługim czasie.

"Obsługa jednej butelki PET w systemie kaucyjnym zostawia prawie trzy razy większy ślad węglowy niż w systemie gminnym. To oznacza wzrost emisji z ok. 4 g CO2 na butelkę w systemie komunalnym do ok. 10-11 g CO2 w systemie kaucyjnym."

🤡🤡🤡 https://t.co/ijEYorIObF

— Zoś (@wnuczkakrawca) April 13, 2026