Kultura i historia

120. rocznica śmierci Andrzeja Cinciały – pioniera polskiego ruchu narodowego na Śląsku Cieszyńskim

Prawnik, etnograf, jeden z czołowych działaczy społecznych i narodowych na Śląsku Cieszyńskim. Tworzył na tamtych terenach pierwsze polskie organizacje i stowarzyszenia. Zmarł 18 lutego 1898 r. w Cieszynie.

Andrzej Cinciała urodził się 8 czerwca 1825 r. w Kozakowicach Górnych pod Cieszynem w rodzinie chłopskiej. Po ukończeniu szkoły ludowej w 1839 r. zaczął się uczyć w cieszyńskim gimnazjum. Po kilku latach przerwał naukę i udał się do Krakowa, gdzie odbył praktykę księgarską.

Po niecałym roku wrócił i został pisarzem na folwarku w Kaczycach w powiecie frysztackim, później pracował jako biuralista w kancelarii adwokackiej. W 1846 r. postanowił ukończyć gimnazjum, w którym założył towarzystwo uczących się języka polskiego. Grupa zakończyła działalność, gdy w 1848 r. język polski został wprowadzony do planu zajęć szkolnych.

Od 1848 r. studiował filozofię i prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1853 r. wrócił do Cieszyna. Praktykę adwokacką odbywał u ówczesnego burmistrza Cieszyna, Ludwika Kluckiego. Pracował m.in. jako notariusz.

Obok Pawła Stalmacha był czołowym działaczem narodowym na Śląsku Cieszyńskim. Był współzałożycielem i wydawcą pierwszego polskiego pisma w tym regionie, czyli „Tygodnika Cieszyńskiego” oraz jednym z założycieli Czytelni Ludowej, której prezesował przez wiele lat. Przyczynił się też do założenia Towarzystwa Rolniczego.

W latach 1865-1867 był rejentem w Schildbergu na Morawach, a potem we Frysztacie. W 1881 r. powrócił do Cieszyna, oddając się poza pracą zawodową działalności pisarskiej. Opublikował m.in. „Pamiętnik prawniczy”, „Zbiór przysłów śląskich”, „Pieśni ludu śląskiego z okolic Cieszyna” czy wreszcie „Słownik dialektyczny Śląska Cieszyńskiego”, nagrodzony przez Akademię Umiejętności w Krakowie.

W ostatnich latach życia pisał pamiętnik wydany w całości w 1931 r., będący cennym źródłem informacji o początkach procesu rodzenia się nowoczesnej świadomości narodowej na Śląsku Cieszyńskim.

Andrzej Cinciała zmarł 18 lutego 1898 r. w Cieszynie, spoczął na tamtejszym cmentarzu ewangelickim.

Źródło: reformacja2017.slaskie.pl

Jeżeli podobają Ci się materiały publicystów portalu Prawy.pl wesprzyj budowę Europejskiego Centrum Pomocy Rodzinie im. św. Jana Pawła II poprzez dokonanie wpłaty na konto Fundacji SOS Obrony Poczętego Życia: 32 1140 1010 0000 4777 8600 1001. Pomóż leczyć ciężko chore dzieci.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Kliknij, aby dodać komentarz

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra