Witold Pilecki, aby zdobyć materiały wywiadowcze o tworzonych przez hitlerowców obozach koncentracyjnych, dobrowolnie dał się hitlerowcom uwięzić podczas łapanki w Warszawie. Trafił do Auschwitz. Założył tam wśród więźniów konspiracyjną organizację, przekazywał na zewnątrz informacje o ludobójstwie w obozie. Uciekł z Auschwitz w 1943 r. Walczył w Powstaniu Warszawskim, po upadku powstania trafił do niewoli niemieckiej.

Został schwytany przez UB, był torturowany i w 1948 r. skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano przez strzał w tył głowy 25 maja 1948 r. w więzieniu mokotowskim przy ul. Rakowieckiej.

Losy Witolda Pileckiego związane są z Wilnem. Rodzina Pileckich przeniosła się do Wilna w 1910 r. z Rosji (Witold Pilecki urodził się na północy Rosji, w Karelii w Ołońcu, w 1901 roku). Witold miał wtedy 9 lat. Należał m.in. do harcertwa, potem walczył w Samoobronie Wileńskiej, podjął studia na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie.