Kultura i historia

Ks. Antoni Wolszlegier – krzewiciel świadomości narodowej

antoniwolszlegierW okresie zaborów ks. Antoni Wolszlegier był działaczem polonijnym na Pomorzu, Warmii i Mazurach. Jako pierwszy polski poseł z tych terenów zasiadał w niemieckim Reichstagu. Przyczynił się też do rozwoju prasy polskiej pod zaborem pruskim. Zmarł 5 stycznia 1922 r. w Chojnicach.

 

Urodził się 14 marca 1853 r. w Szenfeldzie, czyli dzisiejszych Nieżychowicach na Pomorzu, w rodzinie ziemiańskiej. Uczęszczał do gimnazjum w Chojnicach, gdzie był współzałożycielem Towarzystwa Filomatów. Po ukończeniu szkoły średniej w 1873 r. studiował filozofię i teologię na uniwersytetach we Wrocławiu, Innsbrucku, Monachium i Würzburgu.

 

Po uzyskaniu święceń kapłańskich w 1879 r. powrócił na Pomorze i objął parafię w Czersku. Pracę duszpasterską od początku zaczął łączyć z działalnością polityczną i społeczną. W latach 1884-92 był dyrektorem Zakładu dla księży emerytów w Zamartem. Jako członek Kuratorium Zakładu św. Boromeusza w Chojnicach zainicjował budowę szpitala.

 

Chcąc ograniczyć ożywioną działalność kapłana, w 1892 r. władze pruskie przeniosły go do małego miasteczka Dąbrówno w powiecie ostródzkim. Niezniechęcony włączył się do polskiego ruchu narodowego na Warmii i Mazurach. W 1893 r. jako pierwszy i zarazem ostatni Polak został wybrany w okręgu olsztyńsko–reszelskim do parlamentu Rzeszy. Funkcję posła pełnił przez 5 lat. W 1900 r. przeniesiono go na probostwo do Pieniążkowa pod Kwidzynem.

 

Przyczynił się do rozwoju prasy polskiej pod zaborem pruskim, doceniając jej znaczenie w budzeniu świadomości narodowej. Jeszcze w 1891 r. był współzałożycielem „Gazety Gdańskiej”, w 1896 r. założył „Gazetę Ludową” w Ełku. Finansował też wydawnictwa „Gazety Toruńskiej” i „Gazety Olsztyńskiej”. Od 1913 r. był jednym z przywódców endeckiego Związku Pracy Narodowej.

 

Jako jeden z głównych działaczy na terenie zaboru pruskiego podejmował działania w kierunku przygotowania jego ziem do włączenia ich do odradzającego się państwa polskiego. W latach 1918-1919 był zaangażowany w prace Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu, był też delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy w 1918 r. oraz przygotowywał plebiscyt na Warmii i Mazurach.

 

Po przegranym plebiscycie przeszedł na emeryturę i osiadł w rodzinnym majątku w Szenfeldzie. Nie zaprzestał jednak działalności publicznej. Od 1920 r. był jednym z przywódców Związku Ludowo-Narodowego na Pomorzu.

 

Ks. Antoni Wolszlegier zmarł nagle 5 stycznia 1922 r. w Zakładzie św. Boromeusza w Chojnicach. Pochowano go na tamtejszym starym cmentarzu parafialnym.

 

opr. Paweł Brojek
Źródła: chojnice24.pl, historiachojnic.pl

 

© WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Jeżeli podobają Ci się materiały publicystów portalu Prawy.pl wesprzyj budowę Europejskiego Centrum Pomocy Rodzinie im. św. Jana Pawła II poprzez dokonanie wpłaty na konto Fundacji SOS Obrony Poczętego Życia: 32 1140 1010 0000 4777 8600 1001. Pomóż leczyć ciężko chore dzieci.

WSZYSTKIE PRAWA DO TEKSTU ZASTRZEŻONE. Możesz udostępniać tekst w serwisach społecznościowych, ale zabronione jest kopiowanie tekstu w części lub całości przez inne redakcje i serwisy internetowe bez zgody redakcji pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

83 komentarze

83 Komentarzy

  1. nonton film semi

    25 grudnia 2017 at 05:04

    Ton avenir selon la cartomancie elle horoscope semaine

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najpopularniejsze

Góra